Day of Democracy / Dag van de Democratie 2025

The Day of Democracy provides an opportunity to review the state of democracy in the world.

Democracy is as much a process as a goal, and only with the full participation of and support by the international community, national governing bodies, civil society and individuals, can the ideal of democracy be made into a reality to be enjoyed by everyone, everywhere. The values of freedom, respect for human rights and the principle of holding periodic and genuine elections by universal suffrage are essential elements of democracy. In turn, democracy provides the natural environment for the protection and effective realization of human rights. These values are embodied in the Universal Declaration of Human Rights and further developed in the International Covenant on Civil and Political Rights, which enshrines a host of political rights and civil liberties underpinning meaningful democracies. The link between democracy and human rights is captured in article 21(3) of the Universal Declaration of Human Rights, which states:

“The will of the people shall be the basis of the authority of government; this will shall be expressed in periodic and genuine elections which shall be by universal and equal suffrage and shall be held by secret vote or by equivalent free voting procedures.”

The rights enshrined in the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights and subsequent human rights instruments covering group rights (e.g.indigenous peoples, minorities, people with disabilities) are equally essential for democracy as they ensure an equitable distribution of wealth, and equality and equity in respect of access to civil and political rights.

Links:
Day of Democracy

Vier de Dag van de Democratie

#WLAD2025 World Lymphoma Awareness Day / Wereld Lymfklierkankerdag 2025

15 September marks World Lymphoma Awareness Day (WLAD), and this year, we are focused on empowering people living with lymphoma and care partners approach tough conversations with greater confidence.

Being diagnosed with lymphoma or CLL can be overwhelming – physically, emotionally, personally and professionally. According to the Lymphoma Coalition’s 2024 Global Patient Survey, 67% of people living with lymphoma reported emotional effects like anxiety, depression and fear of the cancer coming back or getting worse. Yet many aren’t talking to their healthcare teams or seeking support.

Links:
Lymphoma Awareness Day

#FreeMoneyDay 2025

Het idee voor de Free Money Day is afkomstig van het Post Growth Institute, Een internationale organisatie die onderzoekt hoe een bloeiende en duurzame economie zonder winstoogmerk kan worden gecreëerd.

Er werd voor 15 september gekozen omdat op 15 september 2008 de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers uitstel van betaling vroeg. Dat was één stapje verwijderd van hun faillissement. En de uiteindelijke val van deze bank wordt gezien als het begin van de financiële crisis in 2008. De mensen van 25 jaar en ouder zullen dit, en de gevolgen hiervan, zich nog zeer levendig kunnen herinneren. Als je meedoet aan deze werelddag dan is het de bedoeling dat jij aan een wildvreemde 2 munten of biljetten geeft en hen vraagt om de helft door te geven aan iemand anders. Free Money Day kun je zien als een sociaal experiment; wat gebeurt er als je geld aanbiedt aan mensen die je niet kent. Maar het is ook een dag om gesprekken te beginnen over de voordelen van economieën op basis van delen. Om meer kritisch te denken over de relatie die we hebben met geld.

Links:
Free Money Day

Polystyrene nanoplastics target electron transport chain complexes in brain mitochondria – publication

Polystyrene nanoparticles and neuronal toxicity

Nanoplastics Disrupt Brain Energy, Threatening Memory Function.

Scientists have uncovered a mechanism by which nanoplastics impair brain energy metabolism, offering new clues into environmental contributions to neurodegeneration. The particles disrupted mitochondrial electron transfer and reduced energy production in both general and synaptic mitochondria. Since these energy systems are vital for brain health, the findings suggest a possible link between plastic pollution and rising rates of neurological disease. The research ‘Polystyrene nanoplastics target electron transport chain complexes in brain mitochondria‘ raises urgent concerns about long-term human exposure to nanoplastics and their potential impact on memory and ageing.

Links:
Nanoplastics Disrupt Brain Energy, Threatening Memory Function

Vredesweek 2025

PAX organiseert al meer dan 50 jaar de Vredesweek want vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog en hoe dit eruit ziet en tot stand komt, gaat iedereen aan.

In het hele land worden honderden activiteiten georganiseerd: van filmavonden tot theater, van maaltijden tot masterclasses, en van interreligieuze bijeenkomsten tot debatten. Al die lokale activiteiten komen samen in één Vredesweek. In 2025 is het thema van de Vredesweek: ‘Niets doen is geen optie.’ Wanneer we geconfronteerd worden met onrecht en uitsluiting kunnen we niet wegkijken. We moeten actief verbinding zoeken, bruggen bouwen en mensen erkennen in hun volledige menselijkheid. Want vrede vraagt om actie: dus maak, bouw, pleit, doe, eis vrede. Dus stel jezelf en anderen de vraag ‘Wat doe jij?’ voor vrede.

Links:
Vredesweek

Vredesweek­lezing

Het #Plantjesweekend 2025

Tijdens het jaarlijkse Plantjesweekend in het derde weekend van september verkopen vrijwilligers in Vlaanderen azalea’s ten voordele van steun- en zorgprojecten voor kankerbestrijding.

Het weekend wordt georganiseerd door Kom op tegen Kanker, een Vlaamse ngo en vzw actief in de strijd tegen kanker. De organisatie zet zich in voor drie doelen: minder kanker, meer genezing en een betere levenskwaliteit voor wie kanker heeft (gehad). Kom op tegen Kanker pleit tegelijk voor een beter kankerbeleid en structurele oplossingen om de ziekte te vermijden, te bestrijden en te verzachten. Om dat te kunnen doen, mobiliseren ze zoveel mogelijk mensen om zich te engageren als zorgvrijwilliger, als actievoerder of als donateur. De organisatie is bekend van de gelijknamige actie Kom op tegen Kanker, waarin het onder andere door het verkopen van plantjes geld inzamelt. Deze campagne wordt ook in Nederland gehouden onder de titel “Sta op tegen Kanker”.

Links:
Het Plantjesweekend

Vroege Vogels TV | 14 september 2025 | Vliegbasis Soesterberg

Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.

In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.

Deze week houdt het team van Vroege Vogels bivak in een oude shelter van Vliegbasis Soesterberg. In de vroege ochtend zien ze reeën die aan het grazen zijn langs de bosranden, terwijl de hazen voorbij schieten. Dit voormalige vliegveld heeft dankzij de rust en heischrale graslanden een enorme rijkdom aan insecten en zeldzame planten. Naast de voormalige munitiebunkers liggen blusvijvers, waar talloze libellen vliegen, groene kikkers kwaken en ringslangen zwemmen. En langs de landingsbanen hoor je volop veldleeuweriken roepen, en vliegen ze af en aan om hun kleintjes te voorzien van voedsel.

Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

VPRO #Tegenlicht – Zo kan economisch nationalisme Europa redden volgens Rana Foroohar (TV internet)

Tegenlicht is een informatief televisieprogramma van de VPRO via het internet.

Door de VPRO wordt het programma bestempeld als documentaire op het vlak van politiek, economie, sociologie en wetenschap. Het programma stelt zich ten doel inzicht in de werking van de samenleving te verschaffen.

Op 2 april 2025, kondigde Donald Trump vanaf het balkon van het Witte Huis Liberation Day af. In een fel nationalistische toespraak verklaarde hij dat Amerika zich “definitief had bevrijd” van de ketenen van globalisering. Nieuwe, torenhoge importtarieven zouden vanaf dat moment gelden voor staal, halfgeleiders, elektrische auto’s en een reeks consumentengoederen uit China en Europa. “From now on,” riep hij, “we build, we buy, we win at home.” De reacties waren onmiddellijk en wereldwijd voelbaar. In Beijing sprak de regering van een “economische oorlogsverklaring.” Europese leiders riepen spoedoverleggen bijeen om een gezamenlijk antwoord te formuleren, terwijl beursvloeren van Frankfurt tot Seoul rood kleurden. De afgelopen maanden is duidelijk geworden dat de globalisering die onze wereld decennialang heeft vormgegeven, scheuren vertoont. Trump heeft de tarieven opnieuw fors verhoogd: staal, halfgeleiders, elektrische auto’s – niets ontsnapt aan zijn handelsoorlog. De boodschap is helder: Amerika wil minder afhankelijk zijn van de rest van de wereld, en de rest van de wereld van Amerika.

Het is precies dit moment dat de Amerikaanse econoom en journalist Rana Foroohar al jaren heeft zien aankomen. In haar boek Homecoming beschreef ze hoe landen en bedrijven steeds meer productie terughalen, hoe veerkracht belangrijker wordt dan efficiency, en hoe er een nieuwe economische geografie ontstaat waarin nabijheid en onafhankelijkheid de boventoon voeren. Voor deze toekomstverkenner sprak Tegenlicht met Foroohar over de vraag wat Liberation Day betekent voor de wereldorde. Is dit het begin van een nieuw tijdperk van economisch nationalisme? Welke kansen en gevaren liggen er voor Europa? En kunnen we deze breuk gebruiken om onze economie menselijker, duurzamer en creatiever te maken? En hoe kan China, in de leegte die Amerika achterlaat, juist zijn economie versterken? Foroohar woont en werkt in New York, midden in het financiële en politieke hart van de VS. Vanuit daar ziet ze hoe Amerika’s poging tot bevrijding niet alleen over handel gaat, maar ook over het herstellen van vertrouwen in een samenleving die zich decennialang heeft overgeleverd aan globalisering.

Links:
Zo kan economisch nationalisme Europa redden volgens Rana Foroohar