Suriname 50 jaar onafhankelijk / Srefidensi Dey 2025

suriname

Op 25 november 1975 werd Suriname onafhankelijk, de gouverneur van Suriname Ferrier, de Nederlandse minister-president Den Uyl en koningin Juliana ondertekenden het verdrag (Toescheidingsovereenkomst) en sindsdien is de officiële benaming Republiek Suriname.

Dat wordt ieder jaar gevierd op 25 november op Srefidensi Dey, een evenement dat de Surinaamse onafhankelijkheid sinds 25 november 1975 markeert. Het is een nationale feestdag in Suriname. Er wordt bij stilgestaan door Surinamers in binnen- en buitenland, onder meer door middel van meerdere festivals. In 2010 werd de dag ervoor het Srefidensimonument onthuld, van de hand van kunstenaar George Struikelblok. Het staat aan de oever van de Surinamerivier bij Fort Zeelandia. Ferrier werd de eerste president van de nieuwe Zuid-Amerikaanse staat. Vijf jaar later vond een staatsgreep plaats onder leiding van de onderofficier Desi Bouterse, maar dit maakte geen einde aan de wisseling van de wacht in het ambt van het presidentschap. In de reeks van uitgediende presidenten vallen twee namen op: de zojuist genoemde Bouterse, die tweemaal voor enige dagen, en Venetiaan die driemaal voor in totaal vijftien jaar het hoogste burgerlijke gezag uitoefende, beginnend in 1991. Venetiaan, een voormalig minister van Onderwijs, werd na democratische verkiezingen in 2010 afgelost door Bouterse. Na verlies bij de verkiezingen, werd Bouterse in 2020 als president opgevolgd door Chan Santokhi.

Links:
Waarom was Suriname een kolonie van Nederland?

50 jaar onafhankelijkheid Suriname

Day for the Elimination of Violence against Women 2025

Violence against women and girls remains one of the most prevalent and pervasive human rights violations in the world.

Globally, almost one in three women have been subjected to physical and/or sexual intimate partner violence, non-partner sexual violence, or both, at least once in their life. On 25 November 1960, the Mirabal sisters were tragically assassinated for their fight against injustice under Dominican dictator Rafael Trujillo. Their legacy inspired global action, leading the UN in 1993 to define gender-based violence as “any act of gender-based violence that results in, or is likely to result in, physical, sexual, or psychological harm or suffering to women, including threats of such acts, coercion or arbitrary deprivation of liberty, whether occurring in public or in private life”; and, in 1999, to establish November 25 as the International Day for the Elimination of Violence Against Women. The International Day for the Elimination of Violence Against Women will mark the launch of the UNiTE campaign (Nov 25- Dec 10) — an initiative of 16 days of activism concluding on the day that commemorates the International Human Rights Day (10 December). This 2025 campaign UNiTE to End Digital Violence against Women and Girls wants to mobilize all members of society: governments must end impunity through laws that penalize it; technology companies must ensure the safety of platforms and remove harmful content; donors must provide funding so that feminist organizations can work to eradicate this violence; and people like you must raise your voices to help survivors.

Links:
Day for the Elimination of Violence against Women

International Day for the Elimination of Violence against Women 25 November

#DoctorWhoDay #TARDIS dag #TardisDay / #HomeForWhovians 2025

23 november 1963: Doctor Who wordt voor het eerst uitgezonden op British Broadcasting Corporation (BBC) TV, wereldwijd vieren de diehard Doctor Who fans (Whovians) daarom op 23 november TARDIS dag.

Doctor Who is een Britse sciencefictionserie over een tijdreiziger. De BBC zendt deze serie sinds 1963 uit, met een onderbreking van 1989 tot 2005. In 1996 werd geprobeerd Doctor Who nieuw leven in te blazen met een televisiefilm die als een soort pilot moest dienen voor een nieuwe serie. Hoewel deze film een kijkcijfersucces was in het Verenigd Koninkrijk, werd het niets in de Verenigde Staten, waar men deze nieuwe serie wilde produceren, en het project werd dan ook niet voortgezet. De serie werd in 2005 alsnog hervat met BBC Wales als producent. Het is een cultureel fenomeen in het Verenigd Koninkrijk, onder meer dankzij de jaarlijkse kerstspecial. De Doctor beweegt zich voort in tijd en ruimte in de TARDIS (een acroniem voor Time And Relative Dimension In Space, een relatieve dimensie en tijd in de ruimte). Dit ‘voertuig’ – dat van binnen groter is dan van buiten – had oorspronkelijk de eigenschap zich aan te passen aan de omgeving waarin het zich bevond. Echter, nog voor de aanvang van de serie, in 1963, is het bij een bezoek aan Londen ‘blijven steken’ in de vorm van een politiehokje. Zo’n blauwe telefooncel waarin men de politie kon bellen was tot de jaren 1970 veel te zien in de straten van het Verenigd Koninkrijk. Brian Hodgson maakte het geluid van de TARDIS door met zijn moeders huissleutel over een pianosnaar te schrapen.

Links:
Doctor Who – BBC / Doctor Who – BBC

55 Moments that Changed Doctor Who Forever

Doctor Who YouTube

Doctor Who Spotify (podcast)

THE DOCTOR IS IN — BBC drops an action-packed Doctor Who trailer 56 years after show first aired

13 Doctor Who dates that you need to know

Agenda 23-11-2023 – #DoctorWhoDay #TARDIS dag #TardisDay / #HomeForWhovians / #DoctorWho Anniversary (1963)

Doom’s Day

#DoctorDonnathon (TV webcast)

Doctor Who Returns in 2023… | Doctor Who – playlist

#DoctorWho 60th Anniversary : The Daleks in colourisation (TV BBC Four)

Agenda – DoctorWhoDay 62 Years of Time and Space | 24 Hours of Doctor Who Moments from 1963 to Today (TV Webcast)

Hayli Gubbi : Uitbarsting in november 2025

Door Contains modified Copernicus Sentinel data 2025
Door Contains modified Copernicus Sentinel data 2025

De Hayli Gubbi (Amhaars: ሃይሊ-ጉቢ) is een schildvulkaan in de regio Afar in Ethiopië, ligt in de Danakildepressie en maakt deel uit van de Erta Ale-bergketen.

De 493 meter hoge berg ligt in een gebied dat weinig bestudeerd is door vulkanologen. Hij werd tot 23 november 2025 beschouwd als een slapende vulkaan, want de laatste uitbarsting die bij het Global Volcanism Program bekend was, dateerde van voor het Holoceen, dat zo’n twaalfduizend jaar geleden begon; er kunnen daarna wel onopgemerkte uitbarstingen geweest zijn. In de omgeving liggen actieve vulkanen, waaronder de Erta Ale, die een lavameer vormt. Hoewel er geen uitbarstingen van de Hayli Gubbi bekend waren, toonden satellietbeelden gestolde lavastromen die wezen op activiteit in de afgelopen honderden jaren. In juli 2025 barstte de Erta Ale uit en onderzoek gaf aan dat magma van die vulkaan op dertig kilometer diepte een intrusie had gevormd bij de Hayli Gubbi. Daar kwam de aarde iets omhoog en werden witte rookpluimen gezien, zodat rekening werd gehouden met meer activiteit. De twee vulkanen liggen op dezelfde mantelpluim. Het gebied ligt in de Grote Slenk, ook bekend als de Riftvallei, waar de Afrikaanse Plaat zich aan het splitsen is en wegdrijft van de Arabische Plaat, wat aanleiding geeft tot vulkanisme. Gedurende de uitbarsting van 2025 werd het nabijgelegen dorp Afdera door de uitbarsting bedekt met een deken van vulkanische as. Voor zover bekend zijn er geen dodelijke slachtoffers gevallen, maar het vee, dat van groot belang is voor de bevolking, kan geen voedsel vinden door de aslaag. Er ontstond in enkele uren een aspluim van veertien kilometer hoog, tot boven de hoogte van de burgerluchtvaart. Zo’n hoge kolom met een paddenstoelwolk is ongebruikelijk voor de regio en voor schildvulkanen. De uitbarsting was erg lawaaiig, maar leidde niet tot seismische activiteit. De eerste waarschuwing voor de luchtvaart werd uitgegeven op 23 november om 14:55 UTC. Op de subtropische straalstroom trok de wolk snel naar het oosten, waarbij de concentratie zwaveldioxide in de atmosfeer sterk verhoogd was. Op 23 en 24 november werd de wolk waargenomen boven de Rode Zee, Jemen, Oman en de Arabische Zee. De 24e bereikte de as Pakistan en India, vierduizend kilometer oostelijker. Boven India bevond de as zich op de hoogte van het vliegverkeer; vliegtuigen die de wolk niet konden ontwijken, moesten na de landing geïnspecteerd worden en vliegvelden werden gereinigd. De wolk trok verder over Bangladesh, Myanmar en China, koersend naar de Oost-Chinese Zee richting Japan.

Links:
Vulkaan in Ethiopië barst voor het eerst in duizenden jaren uit

VPRO #Tegenlicht – De strijd om planet aqua (TV internet)

Tegenlicht is een informatief televisieprogramma van de VPRO via het internet.

Door de VPRO wordt het programma bestempeld als documentaire op het vlak van politiek, economie, sociologie en wetenschap. Het programma stelt zich ten doel inzicht in de werking van de samenleving te verschaffen.

Waarom we geopolitiek moeten inruilen voor aquapolitiek volgens Jeremy Rifkin.
‘Klimaatverandering trekt zich niets aan van politieke grenzen,’ vertelt Jeremy Rifkin. En daarom zullen we volgens de econoom en politiek adviseur niet alleen onze grenzen moeten herzien, we zullen ander buitenlandbeleid moeten voeren. In Rifkins toekomst laten we ons niet langer begrenzen door nationalistische of geopolitieke belangen, maar zal de wereld bestuurd worden vanuit bioregio’s. Niet zozeer omdat het een schitterend idee is of we het gewoon heel erg graag willen, maar omdat we geen andere keuze hebben. Maar met bioregio’s alleen zijn we er nog niet. Willen we het hoofd boven water houden, dan hebben we ook een nieuwe economie nodig. Een economie die vooruitgang en groei anders benadert dan nu. Een economie waarin het klimaat, en met name water, leidend is. We zijn afhankelijk van water, en toch nemen we het voor lief; slaan we nauwelijks acht op hoe we door klimaatverandering steeds vaker te maken hebben met recordhoge temperaturen, korte regenseizoenen en extreme droogte. Dat kan zo niet langer, stelt Rifkin. ‘We begrijpen niet dat water de oorzaak is van al het leven op deze planeet.’ En daarom zouden we planet earth morgen nog moeten omdopen tot planet aqua. In Tegenlicht-aflevering De strijd om planet aqua schetst hij een alternatief systeem waarin water voorrang krijgt. Rifkin denkt graag verder dan huidige technische en politieke beperkingen. Zijn idee is simpel (‘we moeten de naam van de aarde veranderen’), maar de gevolgen zijn groot, veelomvattend en complex – maar daar laat Rifkin zich allerminst door tegenhouden. En dat is maar goed ook. Want in moeilijke tijden hebben we stemmen nodig die alternatieven kunnen zien voor hoe we nu leven, die voorbij de ellendige status quo durven kijken, op zoek naar andere manieren van leven. Om al doende een fundament van hoop te leggen, dat wellicht het begin is van werkelijke verandering.

Links:
De strijd om planet aqua

#DoctorWho : The War Between the Land and the Sea (TV BBC iPlayer / BBC One)

The BBC has announced that the highly anticipated Doctor Who series The War Between the Land and the Sea is set to launch with a thrilling double bill.

The five-part series follows Barclay (Russell Tovey), a low-level UNIT staff member whose ordinary life becomes a world of terror when an ancient species rises from the sea. Barclay becomes humanity’s ambassador when the mysterious Salt (Gugu Mbatha-Raw) emerges from the Tank at a summit on the Thames. UNIT, led by Kate Lethbridge-Stewart (Jemma Redgrave), fights for control as humanity faces destruction. Alongside Russell Tovey, Gugu Mbatha-Raw, and Jemma Redgrave, the series features a star-studded cast including Ruth Madeley as Shirley Bingham, Alexander Devrient as Colonel Christofer Ibrahim, and Colin McFarlane as General Austin Pierce. Other previously announced cast members include Adrian Lukis, Patrick Baladi, Francesca Corney, Mei Mac, Vincent Franklin, Waleed Hammad, Iestyn Arwel, Hannah Donaldson, Manpreet Bachu, and Ann Akinjirin.

Links:
The War Between the Land and the Sea (UK)