A3veen.nl

Vrijdag de dertiende wordt door veel mensen als een ongeluksdag beschouwd, wegens de combinatie van vrijdag en dertien.

Er is een reeks speculatieve verklaringen voor vrijdag de dertiende als ongeluksdag, maar deze berusten gewoonlijk op interpretatie achteraf:

• De oudste gebeurtenis die in de joods–christelijke traditie naar onheil op vrijdag de dertiende zou verwijzen is de tiende plaag van Egypte.
• Het allereerste Pascha was gepland op een sjabbat, zaterdag de 14e Nisan. Die sabbat begint echter op vrijdagmiddag 18:00 en omvat in de westerse tijdsopvatting de nacht van vrijdag de 13e. In de joodse tijdsopvatting eindigde de dag echter met de avond, zodat de vrijdag er niets mee te maken had. Volgens het Bijbelboek Exodus stierven in die nacht alle eerstgeborenen van mens en dier.
• Een andere verklaring is dat vrijdag de dag is waarop Jezus werd gekruisigd. Als die dag dan ook nog samenvalt met het ongeluksgetal 13, moet deze dag volgens het volksgeloof extra ongeluk veroorzaken.
• De vrijdagen kunnen ook een kwade naam gekregen hebben omdat de Romeinen op die dag door doodvonnissen voltrokken. Ook in Engeland werd de doodstraf op een vrijdag voltrokken.
• Dat ‘dertien’ een negatieve klank had in de christelijke wereld is sinds de zeventiende eeuw mogelijk terug te brengen tot het Laatste Avondmaal van Christus, waar dertien personen aanzaten. Wat volgde was het verraad door het vertrek van een dertiende persoon (Judas) en daarna de kruisiging van Christus. In het christendom is twaalf sowieso het getal van de perfectie, denk aan de twaalf stammen van Israël, de twaalf discipelen en 144.000 uitverkorenen (12×12). Twaalf plus één betekent dan: imperfectie of ongeluk.

• Een andere mogelijke verklaring is dat op vrijdag de dertiende oktober 1307 in Frankrijk alle Tempeliers op bevel van Philips de Schone werden gearresteerd, op grond van valse beschuldigingen. Dit was de opmaat voor de uiteindelijke vernietiging van de Orde van de Arme Ridders van Christus en de Tempel van Salomo, beter bekend als de Tempeliers. Sindsdien is men vrijdag de dertiende blijven zien als ongeluksdag.
• Er wordt ook wel gesteld dat vrijdag de dertiende is afgeleid van een Noorse sage. Twaalf goden hielden een diner in Walhalla (de hemel), waarop plotseling de kwaadaardige god Loki, de god van chaos en leugens, onuitgenodigd binnenkwam en Baldr, de god van de vreugde, doodschoot, waardoor de aarde in rouw gedompeld werd.
• Marianne Williamson stelt in het boek A Woman’s Worth (In vrouwelijkheid) dat vrijdag de dertiende zou afstammen van de dag dat de heksen bij elkaar kwamen voor gebed en heelwording en dat het patriarchaat onder leiding van de kerk deze ontmoetingsdagen zwart heeft gemaakt.

Links:
A look at what made 13 the unluckiest number

Friday the 13th

Vrijdag de 13e staat bekend als een ongeluksdag, maar waar komt die dag vandaan? Willem Wever zoekt het uit!