Thuis-pagina

 


...welkom op de webplek van A3.

Newton, Principia Mathematica – publicatie (1687)

Newton, Principia Mathematica

Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Lat.: “De wiskundige beginselen van de natuurfilosofie”, kortweg de Principia) is een werk van Isaac Newton gepubliceerd op 5 juli 1687.

Bekend is dat Newton het werk van ruim 500 pagina’s schreef tussen augustus 1684 en april 1686 (minder dan twee jaar dus) naar aanleiding van een bezoek dat Edmond Halley aan hem bracht. Het is echter zeer waarschijnlijk dat hij zijn ideeën erover al eerder ontwikkelde omdat hij tegenover Halley gewag maakte van zijn oplossing voor het probleem van de banen van de planeten (de reden voor Halley’s bezoek). Al in november 1684 zond hij hem en de Royal Society een uitgewerkte wiskundige beschrijving daarvan, onder de titel De motu corporum in gyrum (Over de beweging van lichamen in een baan), een artikel van negen pagina’s. Hierop liet Halley weten dat de Royal Society graag meer van zulk werk zou ontvangen, en het ook zou uitgeven. Volgens ooggetuigen werkte Newton vervolgens bijna dag en nacht aan het boek. Toen Newton de Principia afgerond had, had de Royal Society echter net haar hele budget gespendeerd aan de uitgave van De historia piscium, een boek over vissen, geschreven door Francis Willughby. Dat boek verkocht zeer slecht, en uiteindelijk financierde Edmond Halley de eerste druk van de Principia. Het werk is een van de invloedrijkste publicaties ooit verschenen in de exacte wetenschappen.

Links:
Philosophiæ naturalis principia mathematica

Zonnekijkdag 2026

Zonnevlekken

Tijdens de jaarlijkse Zonnekijkdag op de eerste zondag van juli kun je veilig door een telescoop de zon bewonderen.

Van migrerende zonnevlekken tot kolkende lussen van gas die groter zijn dan de aarde: amateurastronomen kunnen je met speciale telescopen de zon laten zien zoals je die niet eerder zag. Zitten wolken de zon in de weg? Laat je dan uitleggen wat voor wolken het zijn en wat dat weerkundig betekent. De zon is de dichtstbijzijnde ster vanaf de aarde en die is fascinerend om te bekijken. Dat kun je veilig doen met speciale filters en telescopen. Zonder deze filters is de intensiteit van de zon schadelijk voor je ogen. Amateurastronomen en sterrenwachten hebben gelukkig de juiste apparatuur om jou veilig naar de zon te laten kijken. Zo zijn er in wit-gefilterd licht, donkere vlekken zichtbaar: die zonnevlekken die een maat zijn voor de activiteit van de zon. En wanneer alle kleuren uit het zonlicht worden weggefilterd met uitzondering van één roodtint, dan wordt juist een kolkend en wervelend zonsbeeld zichtbaar met lussen van gas die groter kunnen zijn dan de aarde.

Links:
Zonnekijkdag

Vroege Vogels Radio | 5 juli 2026 (Radio 1 NPO)

Vroege Vogels

Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.

In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).

Wie in de tuin of onder het dak een wespennest vindt, zal misschien geneigd zijn een ongediertebestrijder bellen. Maar volgens de Wespenstichting is dat vaak helemaal niet nodig. Zeehondenonderzoeker Jessica Schop verwacht dat de groei van de populatie grijze zeehonden zal toenemen en zich nog verder naar het oosten zal uitbreiden. Op de zes Caribische eilanden van het Koninkrijk der Nederlanden gaat een indrukwekkende natuur schuil. Deze verborgen wereld wordt onthuld in de nieuwe BNNVARA-documentaireserie ‘Natuur in de Cariben’. En verder: zoogdierbescherming, Kennemerduinen, zomerhommels, Geert de Snoo, de tapir,. De column is van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis in Amersfoort.

Links:
Vroege Vogels Radio

2026-07-04, Lief dagboek

Zaterdag; Wat eten we vandaag?; Independence Day 250; Werelddag voor Dolfijnen in Gevangenschap; Amsterdam maakt steeds meer leegstaande woningen vrij; Tour de France; A12 blokkade.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is dagboek.png

Wat eten we vandaag?:

Klik op afbeelding voor origineel

Knipselkrant:




Agenda:

Weer:

Links:
In de geschiedenis

Werelddag voor Dolfijnen in Gevangenschap / World Day for Captive Dolphins 2026

De Werelddag voor de Dolfijnen in Gevangenschap (World Day for Captive Dolphins) is een bewustwordingsdag die in het leven is geroepen door de Engelse organisatie Born Free Foundation, FAADA (Spanje), LAV (Lega Anti Vivisezione) en Marevivo (Italië).

Deze dierenbeschermingsorganisaties hebben als hoofddoel de nu nog in totaal wereldwijd meer dan 800 dolfijnen in aquaria en dolfinaria te bevrijden. Helaas kunnen dolfijnen uit gevangenschap vaak niet meer overleven in het wild. Griekenland kent dit probleem en heeft in 2020 bij het Griekse eiland Lipsi het allereerste reservaat geopend voor dolfijnen die gered zijn uit gevangenschap.

Free Flipper
Dolfijnen worden in het algemeen gehouden in dolfinaria, waar ze moeten leven in bassins die totaal niet te vergelijken zijn met hun natuurlijke omgeving. In het wild leven dolfijnen in grote sociale groepen en zwemmen ze honderden kilometers per dag in de open oceaan. In dolfinaria moeten ze het stellen met een krappe ruimte waarin hun natuurlijke gedrag niet goed tot uiting kan komen. De chronische stress die hun gevangenschap met zich mee brengt veroorzaakt onder andere verlies van eetlust wat resulteert in een zwakke gezondheid. Dolfijnen in gevangenschap sterven dan ook eerder dan hun soortgenoten in het wild. Veel dieren worden depressief en het toedienen van antidepressiva is daarom ook geen uitzondering in dolfinaria.

Dolfinaria in Europa
Er zijn in Europa nog 17 landen die één of meer dolfinaria hebben. Dertien Europese lidstaten (Oostenrijk, Kroatië, Cyprus, Tsjechië, Estland, Hongarije, Letland, Luxemburg, Polen, Republiek Ierland, Slowakije, Slovenië en het Verenigd Koninkrijk) zijn dolfinaria vrij. Er is nog een lange weg te gaan. In meer dan de helft van de (nog) bestaande dolfinaria in Europa worden zwemmen met dolfijnen activiteiten aangeboden en/of word je in de gelegenheid gesteld om op de foto te gaan met een dolfijn. Deze activiteiten zijn puur gericht op zoveel mogelijk geld verdienen. Geld dat gebruikt wordt voor eigen gewin en dat niet gebruikt wordt voor betere levensomstandigheden voor de in gevangenschap levende dolfijnen. Dolfinarium Harderwijk is (in 2023) met 25 dolfijnen het op een na grootste dolfinarium van Europa. Alleen Zoomarine Algarve in Portugal houdt nog meer, namelijk 27, dolfijnen in gevangenschap, twee meer dan het Dolfinarium. Beide dolfinaria houden beduidend meer dolfijnen dan de meeste dolfinaria in Europa: gemiddeld zijn er 9 dolfijnen per locatie. Spanje is het land met de meeste dolfijnen in gevangenschap van Europa, daar leven 93 dolfijnen verspreid over 10 dolfinaria. Nederland staat op de vierde plek, maar dan maar met één dolfinarium. In totaal zijn er 308 dolfijnen in Europa, verspreid over 34 dolfinaria.


Links:
World Day for Captive Dolphins

04° July: World Captive Dolphin Day

Dolphins Are Smart Team Players That Learn ‘Names’ of Friends / Agenda – African elephants address one another with individually specific name-like calls – publication

Dolfijnen in gevangenschap

#NoPlasticFilter No Butts Day 2026

No filter

On No Butts Day, every first Saturday of July, thousands of people from 25 countries around the world joined forces for the largest plastic cigarette filter action on the planet.

Coordinated by the Dutch Plastic Cigarette Butt Collective, they collected 964,000 plastic cigarette filters from their local streets, parks, and waterways. The event originated in The Netherlands in 2019, and grew into an international action. No Butts Day is an effective way to raise awareness about the environmental damage caused by cigarette filter litter. Despite what the tobacco industry claims, this problem can’t simply be cleaned up. The only real solution is to ban plastic cigarette filters.

Links:
No Butts Day

Wereld Meerkat Dag / World Meerkat Day 2026

Een klein zoogdier inheems in de woestijngebieden van zuidelijk Afrika, het stokstaartje (Suricata suricatta) wordt in het zonnetje wordt gezet op Wereld Stokstaartje Dag, die jaarlijks op 3 juli wordt gevierd.

Het stokstaartje is een klein roofdier dat tot de mangoesten behoort. Hij wordt ook wel “aardmannetje” genoemd en bewoont alle delen van de Kalahari in zuidelijk Afrika (AngolaBotswanaNamibië en Zuid-Afrika). Het stokstaartje eet voornamelijk insectenspinnenschorpioenen en slakken. Van alle mangoesten zijn de stokstaartjes de meest sociale. Het stokstaartje wordt niet bedreigd en kan in huizen worden aangetroffen.

Links:
Wereld Meerkat Dag