2025 Sakharov Prize

Geplaatst op door

Sakharov Prize

The Sakharov Prize for Freedom of Thought, commonly known as the Sakharov Prize, named after Russian scientist and dissident Andrei Sakharov, is an honorary award for individuals or groups who have dedicated their lives to the defence of human rights and freedom of thought, established in December 1988 by the European Parliament.

A shortlist of nominees is drawn up annually by the European Parliament’s Committee on Foreign Affairs and Committee on Development. The MEPs who make up those committees then select a shortlist in September. Thereafter, the final choice is given to The European Parliament’s Conference of Presidents (President and political group’s leaders) and the laureate’s name is announced late in October. The prize is awarded in a ceremony at the Parliament’s Strasbourg hemicycle (round chamber) in December. The prize includes a monetary award of €50,000.

President Metsola awarded the 2025 Sakharov Prize to the representatives of the two journalists Andrzej Poczobut and Mzia Amaglobeli, who are imprisoned in Belarus and Georgia, at a ceremony on Tuesday in Strasbourg.

Links:
2025 Sakharov Prize: Parliament honours Andrzej Poczobut and Mzia Amaglobeli

Sakharov Prize 2025, candidates finalised. EPP-ECR convergence

Defending freedom in a fractured world

2025-12-16, Lief dagboek

Geplaatst op door

Dinsdag; Wat eten we vandaag?; Kinderen met kanker misbruikt voor inzamelingsactie; Peak glacier extinction in the mid-twenty-first century; Voedselpark Amsterdam; Complottheorie: Woord van het Jaar; Arctic Report Card.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is dagboek.png

Wat eten we vandaag?:

Lunch, klik op afbeelding voor origineel

Knipselkrant:





Agenda:

Woord van het Jaar 2025 – publicatie
Arctic Report Card 2025

Weer:

Links:
In de geschiedenis

Woord van het Jaar 2025 – publicatie

Geplaatst op door

Woord van het Jaar 2025

Het Woord van het jaar verwijst naar een nieuw woord dat met behulp van een verkiezing wordt uitgekozen als het kenmerkendste of belangrijkste woord dat de gebeurtenissen van een jaar karakteriseert.

De eerste Nederlandse verkiezing voor Woord van het jaar is in 2003 opgezet door Koen Gubbels van vertaalbureau The Language Lab in Amsterdam. De Nederlandse versie werd geïnspireerd door al bestaande Amerikaanse verkiezingen als de Word of the year-verkiezing van de American Dialect Soceity en Merriam-Webster’s Words of the Year. De bedoeling was aan de hand van neologismen of oude woorden die ineens weer in zwang raakten een beeld te geven van gebeurtenissen die hun stempel drukten op een bepaald jaar. De website maakte gebruik van user-generated content, waarbij gebruikers zelf woorden konden nomineren. In juni 2006 besloot de redactie van The Language Lab door financiële en organisatorische redenen de website op te heffen, waarna in 2007 Van Dale in samenwerking met dagblad De Pers en het Genootschap Onze Taal de verkiezing overnamen. Voor die verkiezing werd er een voorselectie werd gemaakt van de genomineerde woorden waaruit door sitebezoekers een favoriet werd gekozen. Sinds de editie van 2010 werden de uitslagen voortaan gescheiden in een Nederlands en in een Vlaams deel, werd de uitslag beperkt tot drie woorden en kon er ook worden gestemd in verschillende categorieën. In 2018 besloot Van Dale om te stoppen met de nevencategorieën en de verkiezing te beperken tot een algemene uitslag van drie woorden.

Het gekozen Van Dale Woord van het Jaar 2025 voor Nederland en België is: ‘hallucineren’ (gezegd van ge­ne­ra­tie­ve taal­mo­del­len): in­for­ma­tie ver­strek­ken die niet op (be­trouw­ba­re) da­ta ge­ba­seerd is en die daar­om on­nauw­keu­rig of vol­strekt on­juist is. Hallucineren is geen nieuw woord, maar kreeg er recentelijk deze betekenis bij. Die betekenis werd bovendien in 2025 gangbaar dankzij de brede inburgering van AI-toepassingen, zoals ChatGPT en Gemini, die gebruikmaken van generatieve taalmodellen. We kozen voor dit woord omdat het een belangrijke ontwikkeling in de samenleving én in de taal weerspiegelt. Immers, AI-toepassingen gebruiken ook zelf taal om gebruikersvragen te beantwoorden, ‘zeggen’ soms dingen die onjuist zijn en beïnvloeden zo onze woordenschat.

Links:
Van Dale Woord van het Jaar 2025

Controverse rond Woord van het Jaar

Klimaatwake 16-12-2025

Geplaatst op door

Maandelijkse Klimaatwakes om elkaar vast te houden.

Zorgen delen, hoe doe je dat? Al die angstaanjagende berichten over de opwarming van de aarde tot je nemen? Hoe ga je verder met je dagelijks leven, als je weet dat elders op de wereld verschrikkelijke bosbranden gaande zijn? Bosbranden gaande zijn? Kan dat eigenlijk? Niet wegkijken van al die gevolgen van de klimaatcrisis en toch iets van levensgeluk vasthouden? Het leven ondanks alles blijven vieren? Velen van ons hebben besloten om zich in te zetten om de klimaatcrisis aan te pakken. Dat kan zijn door plantaardig te eten, of minder plastic te gebruiken. Anderen gaan het gesprek aan in hun omgeving om bewustwording te vergroten. Of gaan over tot actie, samen met één van de milieu-organisaties als Milieudefensie, Greenpeace of Extinction Rebellion.

Voor zoveel mogelijk mensen die boos, bezorgd of verdrietig zijn over het klimaat en geïnspireerd zijn om iets te veranderen aan de toestand van het klimaat. Activisten, bezorgde mensen, religieus en niet-religieus, jongeren en volwassenen. Bezoekers van de Klimaatwakes zoeken inspiratie om zich actief in te zetten. Samen delen waar je bang voor bent, omdat je niet wilt wegkijken, maar klimaat-rampen onder ogen zien, geeft troost. Soms merk je dat je inzet tegen de klimaatcrisis je kan vervreemden of isoleren van je vrienden of familie. Of je kan je verdrietig en gefrustreerd voelen dat er zo slecht geluisterd wordt door overheid en bedrijven. De Klimaatwakes zijn een plek waar zorgen over de toekomst van de aarde gedeeld kunnen worden.

Drie jaar geleden begonnen de Klimaatwakes!
Drie jaar leren wat klimaatopwarming inhoudt..

Van niet wegkijken maar klimaatrampen onder ogen zien. We bewonderden de indrukwekkende aanpassingen die de natuur zelf maakt tegen de opwarming, maar zagen ook met ontzetting hoeveel dier- en plantensoorten aan het verdwijnen zijn. Het waren inspirerende jaren. Met inzichtgevende sprekers en met muziek en veel zingen met het prachtige Amsterdams Klimaatkoor o.l.v. dirigent Matthias, Blue Dog, die veel liederen zelf maakte. Met host Eva Martens. En met rituelen die deden voelen dat we een gemeenschap zijn. We probeerden te leren hoe je hart naar de toekomstgericht kan blijven. Door niet weg te kijken. Maar realistisch je te verzetten in een aktie-vorm die bij je past! Drie jaar vormden we een gemeenschap. Om elkaar vast te houden. En op te beuren, als dat nodig was. Reden voor een feestje! Op 16 december was spreker Peer de Rijke, kernenergie-deskundige bij Milieudefensie over de plannen om nieuwe kerncentrales te bouwen in Nederland.

Links:
Klimaatwake

Het Glazen Huis van Verzet

Geplaatst op door

Glazen Huis van Verzet

Van 19 tot 22 december 2025 organiseert de Rotterdam Palestina Coalitie het Glazen Huis van Verzet: samen voor DR Congo, Palestina en Sudan, een doorlopend programma (dag en nacht).

Drie landen verbonden door een systeem van onderdrukking en onrecht. Drie bevolkingen die vechten tegen geweld en genocide. En één beweging die samen opstaat. Vier dagen lang worden verhalen voorgelezen. Verhalen van gewone mensen, slachtoffers, journalisten, hulpverleners en kunstenaars uit deze landen en daarbuiten. Want elk verhaal van iemand die onderdrukking meemaakt, doet ertoe. Cijfers krijgen een gezicht en het wordt duidelijk dat het gaat om mensen zoals jij en ik. Woede en machteloosheid worden omgezet in actie, bouwen verbinding en wakkeren strijdbaarheid aan. Dit afgewisseld met mooie gesprekken, poëzie en muziek. En wie weet, met een beetje geluk halen we ook weer veel geld op voor het goede doel!

Links:
Glazen Huis van Verzet

Arctic Report Card 2025

Geplaatst op door

Arctic Report Card (ARC) 2025

Now in its 20th year, the Arctic Report Card (ARC) 2025 provides a clear view of a region warming far faster than the rest of the planet.

Along with reports on the state of the Arctic’s atmosphere, oceans, cryosphere, and tundra, this year’s report highlights major transformations underway—atlantification bringing warmer, saltier waters northward, boreal species expanding northward into Arctic ecosystems, and “rivers rusting” as thawing permafrost mobilizes iron and other metals. Across these changing landscapes, sustained observations and strong research partnerships, including those led by communities and Indigenous organizations, remain essential for understanding and adaptation.

Links:
Arctic Report Card 2025

Arctic endured year of record heat as climate scientists warn of ‘winter being redefined’

2025-12-15, Lief dagboek

Geplaatst op door

Maandag; Wat eten we vandaag?; Geen podium voor genocide; Remembrance Day of Journalists Killed in the Line of Duty in the Russian Federation; Koninkrijksdag / Naturalisatiedag; Peak glacier extinction in the mid-twenty-first century.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is dagboek.png

Wat eten we vandaag?:

Tussendoortje, klik op afbeelding voor origineel
Diner, klik op afbeelding voor origineel

Knipselkrant:


Agenda:

Remembrance Day of Journalists Killed in the Line of Duty in the Russian Federation 2025
Koninkrijksdag / Naturalisatiedag 2025
Peak glacier extinction in the mid-twenty-first century – publication / publicatie

Weer:

Links:
In de geschiedenis

Koninkrijksdag / Naturalisatiedag 2025

Geplaatst op door

Koninkrijksdag (Papiaments: Dia di Reino; Engels: Kingdom Day) of Statuutdag en Naturalisatiedag worden jaarlijks in Nederland op of rond 15 december gehouden.

Koninkrijksdag is de viering van het tekenen van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, dit statuut werd in Den Haag op 15 december 1954 getekend. In het statuut worden de verhoudingen geregeld tussen Nederland en de andere landen van het Koninkrijk der Nederlanden (destijds de Nederlandse Antillen, Nederlands-Nieuw-Guinea en Suriname, nu Aruba, Curaçao en Sint Maarten). Met de nieuwe rechtsorde werd ook een belangrijke mijlpaal bereikt in het Nederlandse dekolonisatieproces.

Er vinden naturalisatieceremonies plaats. Daarnaast kunnen ook mensen worden uitgenodigd die in de loop van het jaar een naturalisatieceremonie hebben gehad (gemeenten worden sinds 1 oktober 2006 geacht om minstens één keer per zes weken aan naturalisanten ceremonieel het betreffende naturalisatiebesluit te overhandigen). Sinds 2006 is er een wettelijke verplichting voor gemeenten om jaarlijks deze dag te organiseren. Op 24 juni 2005 besloot de ministerraad dat deze dag zal worden ingevoerd.

Naturalisatiedag moet een feestdag voor nieuwe Nederlanders worden, zo vond de regering. Tot dan toe werd het naturalisatiebesluit per post toegestuurd. De bedoeling is dat gemeenten op naturalisatiedag tijdens een feestelijke ceremonie het betreffende naturalisatiebesluit overhandigen aan nieuwe burgers. Als bekroning van het integratieproces wordt op de dag benadrukt dat naturalisatie niet vrijblijvend is en wordt stilgestaan bij de rechten en plichten die bij het Nederlanderschap horen.

Links:
Hoe verloopt de naturalisatieceremonie?

Peak glacier extinction in the mid-twenty-first century – publication / publicatie

Geplaatst op door

Projected annual glacier disappearance at global and regional scales under different warming scenarios

Gletsjers smelten al jaren weg, maar het onderzoek ‘Peak glacier extinction in the mid-twenty-first century‘ laat nu zien wanneer individuele gletsjers waarschijnlijk helemaal gaan verdwijnen.

Een internationaal team onder leiding van onderzoekers van ETH Zürich heeft voor het eerst berekend hoeveel gletsjers wereldwijd tot het einde van deze eeuw overblijven, en hoe lang ze het per gletsjer volhouden. Daarbij keken ze niet alleen naar hoeveel ijs er smelt, maar ook naar het aantal gletsjers dat ophoudt te bestaan.

Links:
Dit onderzoek voorspelt wanneer welke gletsjer gaat verdwijnen

Zonder ingrijpen is 80 procent van de gletsjers eind deze eeuw gesmolten