Vroege Vogels Radio | 4 mei 2025 (Radio 1 NPO)

Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.

In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).

Vormen aalscholvers een bedreiging voor de visstand? We luisteren welke vogels er in de ochtend bij de Oostvaardersplassen zingen en gaan live kijken bij een poel vol kikkervisjes. En verder: het landkaartje, kunstenaar etst boom 300 keer, Flevopark, project Luistervink en Leven op een vulkaan. De column is deze week van Dolf Jansen.

Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

NOS, Wees Eerlijk! – Bezetting mediapark voor NOS-hoofdkantoor

Op zaterdag 31 mei 2025 vanaf 12:00 bezet Extinction Rebellion met honderden rebellen het Hilversumse mediapark voor het NOS-hoofdkantoor en eist dat NOS zijn verantwoordelijkheid neemt met eerlijke verslaggeving zonder misleidende frames, zonder nep­neutraliteit en zonder valse balans: NOS, Wees Eerlijk!

Tijdens straat­gesprekken merken rebellen op hoe slecht veel Nederlanders op de hoogte zijn van de klimaat- en ecologische crisis, de Westerse ver­antwoordelijkheid ervoor en de gevolgen ervan, bijvoorbeeld voor de water­voorziening of de gezondheid. Hier ligt een heldere taak voor de pers. Daarom eist Extinction Rebellion een wekelijks NOS-klimaat­journaal, waarin klimaat­wetenschap begrijpelijk wordt toegelicht en aandacht wordt besteed aan de wereld­wijde oorzaken en gevolgen van de klimaat- en ecologische crisis. NOS moet mensen in het Mondiale Zuiden aan het woord laten zodat onze ver­antwoordelijkheid niet langer wordt verdoezeld. Zij bevinden zich in de front­linie van de strijd tegen vernietiging. Inheemse groepen, bijvoorbeeld, beschermen 80% van de nog over­gebleven bio­diversiteit terwijl zij maar 5% van de wereld­bevolking uitmaken. Verslag­geving moet een duidelijk en eerlijk beeld geven zodat iedereen weet wat er in de wereld aan de hand is, met welke gevaren we te maken hebben en welke actie nodig is. Dit moet verder gaan dan de feiten alleen, het gaat om een eerlijke en ver­antwoordelijke duiding ervan. Al in 2019 gaf The Guardian met zijn Climate Pledge een voorbeeld van hoe het streven naar dergelijke verslag­geving eruit kan zien. Helaas laat NOS het afweten. NOS-verslag­geving over de klimaat- en ecologische crisis, bijvoorbeeld, is ronduit mis­leidend.

Een verkennend onderzoek van Solid Sustainability Research laat zien dat NOS in de periode van 1 oktober 2022 tot 30 september 2024 de term “klimaat­verandering” in maar 22% van de artikelen die over extreem weer gingen noemde. Van deze artikelen werd klimaat­verandering in maar 11% van de gevallen in de kop genoemd. NOS somt feiten op, denk aan temperaturen, neerslag, droogte, en laat duiding achterwege. Dat er geen een-op-een relatie is tussen het weer en het klimaat is geen excuus. NOS moet context verschaffen door steeds opnieuw aan te geven dat de klimaat­crisis de meest waarschijnlijke oorzaak van extreem weer is. Dat er sinds het onderzoek weinig is veranderd blijkt uit recente voorbeelden. 21 maart 2025 was een extreem hete dag. Het NOS-artikel hierover bevat foto’s van mensen die genieten van de zon en draait alleen om cijfers met betrekking tot de temperatuur. Wie het leest heeft er geen idee van hoe ramp­zalig de klimaat- en ecologische crisis is en hoe dringend actie nodig is om verdere ver­hitting tegen te gaan. Dat het anders kan, liet RTL die dag zien met een uitgebreid artikel inclusief toe­passelijke foto van een bos­brand.

Waar het probleem bij NOS-verslag­geving over de klimaat- en ecologische vaak terug te voeren is op mis­leidende frames is er bij verslag­geving over de genocide in Gaza ook sprake van nep­neutraliteit en valse balans. In een artikel van 2 april noemt NOS de genocide in Gaza een “offensief” en schrijft over “aan­vallen” en “troepen­bewegingen”. Dit voorbeeld van nep­neutraliteit verbloemt dat Israël oorlogs­misdaden en mensenrechten­schendingen begaat. Dat NOS door de VN erkende aan­wijzingen voor oorlogs­misdaden en genocide door Israël buiten beschouwing laat, geeft lezers de indruk dat er hier sprake is van een “gewoon conflict”. Ook het oordeel van Amnesty International, dat al op 5 december 2024 vaststelde dat er sprake is van genocide in Gaza, laat NOS buiten beschouwing. In een voorbeeld van valse balans para­fraseert NOS berichten uit Palestijnse media. Zij “meldden vannacht een grote golf van aanvallen in Rafah en Khan Younis.” Hierdoor wordt de schijn gewekt dat er sprake is van twee kanten van een verhaal, terwijl er alleen één feitje uit Palestijnse berichtgeving wordt getrokken dat het NOS-frame ondersteunt. Het verslag van de “oproep van Israël om gebieden te evacueren” geeft vervolgens op geen enkele manier de ernst van de genocide weer, en wekt de indruk dat er sprake is van zoiets als “verantwoorde oorlogsvoering”, terwijl evacuatie in veel gevallen niet eens mogelijk is.

NOS is niet zomaar een nieuws­bron. De omroep wordt betaald met publiek geld. In ruil daarvoor moet NOS ervoor zorgen dat iedereen op de hoogte is, of op zijn minst kan zijn, van wat er in de wereld aan de hand is en met welke gevaren de mens­heid nu al te maken heeft. De klimaat- en ecologische crisis is de grootste bedreiging voor mensen wereld­wijd. Des te opvallender dat het klimaat­dossier van NOS, een collectie met de vriendelijke titel “Het klimaat verandert”, op 26 februari 2025 voor het laatst is bijgewerkt. Gezien het belang van de publieke taak van NOS — er hangen letterlijk levens vanaf — zou het voor de hand liggen dat dit terug te zien is in de besteding van publiek geld door NOS. Helaas stelt NOS andere prioriteiten. Kostbare tijd en middelen worden besteed aan verslag­geving over sporten als voet­bal en wiel­rennen. In 2023, een “goedkoop” jaar vanwege het ontbreken van “super­evenementen” waarvan de rechten heel duur zijn, ging er vrijwel even veel geld naar sport (81 miljoen euro) als naar journalistiek (87 miljoen euro). In 2022 ging er aan­zienlijk meer geld naar sport dan naar journalistiek: 125 miljoen euro versus 81 miljoen euro. Een kwalijke zaak. NOS zou juist extra geld moeten in­zetten om de verslag­geving van nieuws en achter­gronden te ver­beteren en ge­marginaliseerde stemmen en groepen in beeld te brengen.

Links:
NOS, Wees Eerlijk!

NOS, Wees Eerlijk! – Blue Sky

Meedoen met de bezetting voor het NOS-kantoor op 31 mei? Alles wat je moet weten! NOS, Wees Eerlijk!

Wie controleert de controleur? NOS en de normalisering van haat

Het nieuws draait te veel om de macht, en te weinig om ons

#WorldPressFreedomDay #PressFreedom Dag van de Persvrijheid / World Press Freedom Day 2025

De Dag van de Persvrijheid (Engels: World Press Freedom Day) is jaarlijks ingesteld op 3 mei.

De dag werd in 1993 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties uitgeroepen om bewustzijn te kweken voor het belang van persvrijheid, en regeringen eraan te herinneren hun plicht te vervullen het eraan gekoppelde artikel 19 van de Universele verklaring van de rechten van de mens en de Verklaring van Windhoek uit 1991 te handhaven. UNESCO onderstreept sinds 1997 jaarlijks de persvrijheid door op deze dag de Guillermo Cano Internationale Prijs voor Persvrijheid uit te reiken. De prijs werd genoemd naar Guillermo Cano Isaza, de redacteur van de Colombiaanse krant El Espectador, die vanwege zijn uitgebreide berichtgeving over de drugsbaronnen in het land op 17 december 1986 werd vermoord in Bogota.

Links:
World Press Freedom Day

World Press Freedom Day 3 May

#RSFIndex2025 World Press Freedom Index 2025 – publication

Russia’s ‘Ghost Detainees’: The Investigation That Cost Viktoriia Roshchyna Her Life – publication

2024 is deadliest year for journalists in CPJ history; almost 70% killed by Israel – publication

Swedish journalist sentenced in Turkey for ‘insulting Erdoğan’

China Targets : An ICIJ Investigation

#RSFIndex2025 World Press Freedom Index 2025 – publication

Although physical attacks against journalists are the most visible violations of press freedom, economic pressure is also a major, more insidious problem.

The economic indicator on the Reporters Without Borders (RSF) World Press Freedom Index now stands at an unprecedented, critical low as its decline continued in 2025. As a result, the global state of press freedom is now classified as a “difficult situation” for the first time in the history of the Index. At a time when press freedom is experiencing a worrying decline in many parts of the world, a major — yet often underestimated — factor is seriously weakening the media: economic pressure. Much of this is due to ownership concentration, pressure from advertisers and financial backers, and public aid that is restricted, absent or allocated in an opaque manner. The data measured by the RSF Index’s economic indicator clearly shows that today’s news media are caught between preserving their editorial independence and ensuring their economic survival.

Links:
RSF World Press Freedom Index 2025

Dag van de Persvrijheid / World Press Freedom Day 2025

2025-05-01, Lief dagboek

Donderdag; Wat eten we vandaag?; Bloemen; Dag Van De Arbeid / 1 mei-viering; Palestine Week; Wiki Loves Earth; Wereld Wachtwoordendag.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is dagboek.png

Wat eten we vandaag?:

Klik op afbeelding voor origineel

Bloemen:

Klik op afbeelding voor origineel

In het kader van het overlijden van zijn moeder kreeg A3 van diens collega’s boeket bloemen en een kaart.

Knipselkrant:



Agenda:

Weer:

Links:
In de geschiedenis

Mei Social Vrij 2025

Samen één maand geen sociale media, wat zou dat met jou doen?

Grote kans dat jij meer tijd doorbrengt op sociale media dan je eigenlijk zou willen. En je bent niet de enige. Meer dan 4 miljoen Nederlanders zijn namelijk ontevreden over hun sociale mediagebruik en willen er regelmatig mee stoppen, blijkt uit het onderzoek ‘Social media onderzoek 2024‘. Om jou dat extra zetje te geven organiseert Collectief Hier Mei Social Vrij. Een maand geen sociale media is een ideale manier om even afstand te nemen, nieuwe gewoontes te ontwikkelen en simpelweg te ervaren wat het met je doet. De usual suspects zijn natuurlijk Tiktok, Twitter, Facebook, Instagram, BeReal en LinkedIn. Voor de meesten vallen YouTube, Pinterest & Snap hier ook onder, afhankelijk van hoe je het gebruikt. En sommigen zullen WhatsApp aan het lijstje willen toevoegen. Wat Collectief Hier betreft is het niet zwart-wit. Het is jouw uitdaging. Als je eerlijk naar je eigen gewoontes en je schermtijd kijkt, weet jij het antwoord waarschijnlijk wel! Er zijn nogal wat voordelen. Je zult waarschijnlijk minder stress ervaren, meer tijd overhouden, beter slapen, meer echte verbindingen aangaan met vrienden, echt aanwezig zijn als je met je partner of kinderen bent en met meer focus werken. Het mooie is: ieders ervaring is anders. Ga de uitdaging aan en ontdek wat een maand lang zonder social media jou brengt!

Links:
Mei Social Vrij

Mei Social Vrij: Leg jij vanaf morgen een maand je telefoon weg?

Wereld Wachtwoordendag / World Password Day 2025

World Password Day

Elke eerste donderdag van mei wordt World Password Day gevierd: een speciale dag uitgeroepen om het belang van sterke wachtwoorden te onderstrepen.

Hoe dan ook, de noodzaak van sterke wachtwoorden is niet te onderschatten, gezien de vele berichten over phishing, ransomware en datalekken. Jim Cox van cybersecuritybedrijf Proofpoint deelt zijn tips met ons. Hij schreef ze speciaal voor thuiswerkers, maar ze gelden net zo goed voor de particuliere gebruiker.

Tips voor wachtwoordbeheer
• Wijzig wachtwoorden regelmatig en hergebruik ze nooit. Als je denkt dat er een kans is dat je data gevaar loopt, neem deze voorzorgsmaatregel dan direct en stel je manager op de hoogte van het beveiligingsprobleem.
• Schrijf nooit je wachtwoorden ergens op. Maar als je je wachtwoord dan toch moet opschrijven, zorg er dan in ieder geval voor dat deze niet zichtbaar is.
• Gebruik een wachtwoordmanager om willekeurige wachtwoorden te maken die veilig worden opgeslagen, gecodeerd en toegankelijk zijn op alle persoonlijke apparaten. Dergelijke software is relatief eenvoudig te implementeren en beschikbaar als een cloud-gebaseerde dienst, waardoor het een verstandige investering is voor bedrijven
• Implementeer, indien beschikbaar, tweefactor-authenticatie op accounts en apparaten om apparaten verder te beveiligen. Dit is vooral belangrijk voor personeel met toegang tot gevoelige informatie.

Tips voor het aanmaken van wachtwoorden
• Wachtwoorden moeten uit ten minste 12 tekens bestaan, met minimaal twee of drie verschillende soorten tekens op willekeurige plaatsen. Vermijd hoofdletters aan het begin en cijfers of symbolen aan het eind. Hoewel deze vereisten lastig lijken, kunnen ze heel effectief zijn en kan de rompslomp worden verminderd door gebruik te maken een wachtwoordmanager.
• Vermijd het gebruik van persoonlijke informatie bij het maken van een wachtwoord, zoals geboortedata of de namen van personen, huisdieren of sportteams.
• Maak een wachtwoordzin: Maak een zin en gebruik de eerste letter of de eerste twee letters van elk woord als je wachtwoord en combineer dit met andere tekens.

Links:
Gadget Guide: World Password Day

Wiki Loves Earth 2025

Wiki Loves Earth (WLE) is an annual international photographic competition held throughout May and July, organized worldwide by Wikimedia chapters, groups, and local Wikipedia volunteers.

Participants take pictures of local natural heritage and scenic landscapes in their countries and upload them to Wikimedia Commons. For all participating countries, there are separate competitions organized by local teams, so periods, rules, prizes, etc., might differ a bit. The basic aim of the competition is to collect photos of natural heritage sites – such as nature reserves, landscape conservation areas, national parks, scenic/landscape areas, remarkable gardens, etc. – to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia and other Wikimedia Foundation projects. The focus is not only on sites of national importance but also on those protected at the regional level and on the widest variety of natural sites possible: forests, parks, gardens, rocks, caves, or whatever part of nature is protected in your country. This means that most users will be able to find several natural heritage sites close to them. In 2025 the contest and the international winning photos again will represent two categories – landscapes (including individual trees, if it’s a nature monument) and macro/close-up (animals, plants, fungi):

  • On the local level, there are up to 15 winners, with not more than 10 from each category. Local organizers can choose not to divide local winners into categories and/or can submit fewer photos (such as 10).
  • The international jury will choose up to 20 photos, not more than 10 photos from each category.
  • On the international level, no more than two photos from one author will be selected in the top 20, as our goal is to diversify the winning images and showcase more natural monuments from various regions and authors.

Links:
Welcome to Wiki Loves Earth 2025