Publiekdomeindag 2024

Publiekdomeindag is een viering van het verlopen van auteursrecht en het beschikbaar komen van werken in het publieke domein, deze juridische overgang van auteursrechtelijk beschermde werken in het publieke domein gebeurt elk jaar op 1 januari op basis van de individuele auteursrechtenwetgeving van elk land.

Publiekdomeindag wordt in Nederland georganiseerd door de vereniging Open Nederland in samenwerking met Nederlandse erfgoedinstellingen, in 2024 op 12 januari.

Links:
Publiek Domeindag 2024

Quadrantiden Meteorenzwerm 2024

De Quadrantiden behoren tot de sterkste meteorenzwermen van het jaar, de activiteit van de meteorenzwerm duurt jaarlijks van 28 december tot 12 januari, op hun piek in 2024 op 3 januari produceren de Quadrantiden ongeveer 80 meteoren per uur (volgens de Internationale Meteorologische Organisatie kan het aantal meteoren zelfs kortstondig 200 per uur bereiken).

In 2024 zijn de observatieomstandigheden voor de Quadrantiden gunstig. Het hoogtepunt van de meteorenzwerm valt samen met de Laatste Kwartier Maan, die rond middernacht opkomt, waardoor er meerdere uren van donkere lucht beschikbaar zijn voor waarneming. In tegenstelling tot andere meteorenregens moet je bij de Quadrantiden precies op tijd zijn. Alle meteorenregens kennen een piek. Het zijn zwermen stof en puin in de ruimte waar de baan van de aarde doorheen gaat. De piek van het aantal vallende sterren is als deze baan door het ‘dikste’ deel van de zwerm gaat. De zwerm van de Quadrantiden is dik, maar smal en dus duurt de piek maar kort, slechts zes uur. In 2024 wordt de piek verwacht op 4 januari, rond 14:00 GMT, hoewel de exacte tijd kan variëren. Zoek naar de meteoren minstens drie uur voor en na dit tijdstip om de volledige piek te ervaren. Als je de piek mist, maak je geen zorgen. Je kunt nog steeds tot 25 meteoren per uur zien in de dagen rond 4 januari. En je kunt zelfs enkele van de heldere vuurballen zien waar de Quadrantiden bekend om staan.

Links:
Quadrantiden Meteorenzwerm 2024

The Quadrantid meteor shower 2024 peaks tonight alongside a bright moon

Jaar van het Planetarium

By Bundesarchiv, Bild 183-1987-1008-020 / CC-BY-SA 3.0, CC BY-SA 3.0 de

In 1923, ZEISS presented the world’s first projection planetarium developed for the Deutsches Museum in Munich, the first public demonstration and hence the birth of the modern planetarium took place on this occasion.

On 7 May 1925, the ZEISS Planetarium in the Deutsches Museum began regular operation. Today, as modern high-tech domes, star theaters offer fascinating fulldome shows and are still a crowd puller after 100 years.

Links:
100 years of ZEISS planetariums

Celebrating 70 years of the UNESCO 1954 Convention

In 2024, UNESCO celebrates the 70th anniversary of the adoption of the Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict.

The 1954 Hague Convention was the first international legal framework entirely dedicated to the protection of movable and immovable heritage, setting a precedent for the preservation of heritage in international humanitarian law. Protecting cultural property, whether during peacetime or during armed conflict, means safeguarding the memories of peoples and societies, creating a shared memory of the world for generations to come. Culture is an integral part of human identity and a source of resilience for communities. Instruments such as the 1954 Hague Convention aim to build and foster the foundations of respect, diversity and peace. As a milestone year, reflections will look towards achievements in heritage preservation and best practices by its State Parties. The Convention will also address the challenges it has faced throughout its mandate, and potential pathways to address them. This anniversary will provide a unique global platform for UNESCO and its partners to enhance advocacy efforts and work towards universal ratification.

Links:
Celebrating 70 years of the UNESCO 1954 Convention

UNESCO International Conference “Cultural Heritage and Peace: Building on 70 years of The Hague Convention”

Jaar van de Wesp

Naturalis Biodiversity Center, EIS Kenniscentrum Insecten, de Wespenstichting, de Nederlandse Entomologische Vereniging en de jeugdbonden JNM en NJN, samen met het Cultuurfonds, het Jacob van Zijverden Fonds en de Uyttenboogaart-Eliasen Stichting, hebben 2024 uitgeroepen tot het Jaar van de Wesp, waarin wespen in het zonnetje gezet worden.

Het wordt tijd voor een reëler beeld van ‘de’ wesp. Een beeld dat beter in verhouding staat tot de fascinerende veelzijdigheid van deze belangrijke insecten. In Nederland komen meer dan 5000 verschillende soorten wespen voor, met een grote diversiteit in uiterlijk en levenswijzen. Van jagende tot bloem bezoekende volwassen wespen. Van insectenetende tot plantenetende larven. Van sociale tot parasitaire soorten. In 2024 zullen allerlei publieks- en onderzoeksactiviteiten worden georganiseerd, zoals onder andere lezingen en excursies en de wespentelling. Doel is om te laten zien waarom we wespen juist moeten waarderen. Om meer mensen kennis te laten maken met de diversiteit in uiterlijke en leefwijze van deze interessante dieren. En om geïnteresseerden beter in staat te stellen om verschillende soorten te herkennen. Tot slot willen de initiatiefnemers mensen stimuleren om de omgang met sociale wespen te verschuiven van verdelgen naar behoud.

Links:
2024 Is het jaar van de Wesp!

Jaar van de Wesp

Wespen kunnen een beetje meer liefde gebruiken!

2024: jaar van de kokerjuffer

In 2024 kun je weer helpen met het in kaart brengen van de biodiversiteit van de Nederlandse wateren door waterdiertjes te tellen en je waarnemingen door te geven.

In 2024 wordt één van deze waterdieren extra in het zonnetje gezet: de kokerjuffer, de larve van de schietmot. Deze beestjes zijn niet alleen belangrijk voor de wetenschap omdat ze ons iets vertellen over de waterkwaliteit, maar zijn ook ontzettend leuk om te vangen omdat ze prachtige kokertjes bouwen. Kokerjuffers gebruiken verschillende materialen om hun koker te bouwen. Voor de wetenschap is het super interessant om te zien welke materialen kokerjuffers gebruiken om hun huisjes te bouwen. Daarom kan jij zes verschillende type materialen doorgeven. Naast de kokerjuffer met koker is er ook een kokerjuffer zonder koker. Ondanks dat de naam ‘kokerjuffer’ doet vermoeden dat elke soort kokerjuffer een koker bouwt, zijn er ook kokerjuffers zonder koker, ook wel naakte kokerjuffers genoemd. Het leven van kokerjuffers begint als een pakketje met eitjes die door de schietmot wordt afgezet in of in de buurt van water. Deze eitjes ontwikkelen zich tot larven, de kokerjuffers.

Kokerjuffers voeden zich met algen, bladeren, watervlooien of andere waterdiertjes. Ze vervellen vier keer voordat ze volgroeid zijn en hun huisje afsluiten met spinsel en materialen. Vervolgens verpoppen ze zich in drie tot vier weken. Na een paar weken is de pop een schietmot geworden. Het diertje bevrijdt zich uit de koker en vliegt er vandoor. Door zijn koker gaat hij helemaal op in zijn omgeving en is het moeilijk voor vijanden om hem te spotten. Kokerjuffers vervellen vier keer voordat ze hun huisje afsluiten met spinsel en materialen. Vervolgens verpoppen ze binnen drie tot vier weken. Na deze transformatieperiode verschijnt de kokerjuffer als een schietmot, die zich uit zijn koker bevrijdt en wegvliegt. Wil je bijdragen aan het in kaart brengen van de biodiversiteit van wateren en leren over de vele fascinerende waterdieren in Nederland, waaronder de kokerjuffer? Doe dan mee en ga naar waterdiertjes.nl om je waarnemingen door te geven.

Links:
2024: jaar van de kokerjuffer

#ScienceDecade Decade of Sciences for Sustainable Development

Decade of Sciences for Sustainable Development

The International Decade of Sciences for Sustainable Development was proclaimed by the 77th session of the United Nations General Assembly, held on 25 August 2023, for the years 2024 to 2033.

The declaration of the decade was one of the main outcomes of the International Year of Basic Sciences for Sustainable Development (IYBSSD). The international decade seeks to tackle pressing global challenges, including climate change, biodiversity loss, the increasing frequency of natural and human-made disasters, and growing social inequalities. This initiative underscores the importance of a more inclusive, interdisciplinary scientific approach across all fields to enhance problem-solving. Its objectives will be achieved by integrating citizen science and transdisciplinary research into the scientific process. The secretariat for the decade is hosted by UNESCO in Paris. In addition to members from various UN bodies, the executive committee has representatives from the World Federation of Engineering Organizations, The Earth-Humanity Coalition, and the International Science Council. Local communities, universities, organizations and governments around the world are preparing actions to respond to the challenges put forward.

Links:
Decade of Sciences for Sustainable Development