Wereld Zoönosen Dag / World Zoonoses Day 2024

Een zoönose is elke ziekte of infectie die van nature overdraagbaar is van gewervelde dieren op mensen.

Dieren spelen dus een essentiële rol bij het in stand houden van zoönotische infecties in de natuur. Zoönosen kunnen bacterieel, viraal of parasitair zijn of onconventionele agentia omvatten. Zoönosen zijn vaak diersoortspecifiek en hebben meestal consequenties voor de volksgezondheid. Het woord zoönose is afgeleid van de Griekse woorden zoön (dier) en nosos (ziekte). Veel fulminant (levensbedreigend) verlopende infectieziekten zijn zoönosen, daar deze bacteriën, protozoa, virussen of wormen vaak zijn aangepast om in hun specifieke gastheer te overleven zonder al te veel schade aan te richten, maar deze bij andere gastheren een heftige immuunreactie oproepen. Het verschijnsel waarbij menselijke aandoeningen worden overgedragen op dieren, wordt antroponose genoemd. Op Wereld Zoönosen Dag wordt extra aandacht gegeven aan de Franse scheikundige en bioloog Louis Pasteur. Op 6 juli 1885 diende Louis Pasteur met succes het eerste vaccin tegen het rabiësvirus (hondsdolheid) toe. Dat was tot aan die dag een dodelijke zoönose. Tijdens de viering van Wereld Zoönosen Dag wordt iedereen herdacht die we kennen (en ook niet kennen) die hebben geleden onder de COVID-19 pandemie, en ook diegenen wiens levens zijn verwoest door andere endemische en opkomende zoönotische ziekten.

Links:
World Zoonosis Day 6 July

RIVM – Zoönosen

2024 / 2025 Stromboli and Etna eruption

On 3 July 2024, Stromboli erupted along with Etna, as Protezione Civile issued the highest alert level.

Italy’s Mount Etna and the smaller Stromboli volcano spewed hot ash and lava, raising alert levels on the Mediterranean island of Sicily and forcing a temporary shutdown of the airport in Catania, disrupting flights. Etna, one of the world’s most active volcanoes, has seen intense activity in recent days, lighting up the sky near Catania, while Stromboli off the northern Sicilian coast spilled lava into the sea.

Links:
Sicily closes airport as Etna and Stromboli volcanoes erupt

Etna vulkaan én Stromboli tegelijk in uitbarsting

Etna volcano eruption updates

Thousands of tourists flock to see Etna eruption, blocking rescue services

Niet meer, maar schoner water nodig in strijd tegen waterschaarste / Water quality management could halve future water scarcity cost-effectively in the Pearl River Basin – publicatie / publication

Waterschaarste wordt wereldwijd een steeds groter probleem, de benadering van een internationaal team van onderzoekers focust op de kwaliteit van water eerder dan enkel de kwantiteit, dat belooft een aanzienlijke vermindering van de waterschaarste in de toekomst.

Meer dan de helft van de wereldbevolking leeft in gebieden waar water beperkt is of te vervuild om veilig te consumeren. De vraag is op die plekken vaak groter dan het aanbod, en dat stelt de internationale gemeenschap voor uitdagingen en leidt tot economische risico’s in de sectoren die veel water nodig hebben zoals energie, landbouw, gewone gezinnen en de industrie. Het probleem van de watervervuiling – zoals bijvoorbeeld verhoogde stikstofniveaus – kan dan weer leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. Het beheer van bestaande waterbronnen op een duurzame manier is daarom cruciaal en daar kan de digitale transformatie een verschil maken. Nieuwe technologieën zoals slimme irrigatie en sensoren op afstand maken monitoring en efficiënter watergebruik mogelijk. Maar er zijn nog steeds hiaten in de financiering voor zulke technologische hoogstandjes: volgens het World Economic Forum ontvangt de watersector minder dan 1 procent van de investeringen in klimaattechnologie. De uitdaging ligt in het effectief beperken van waterschaarste en het garanderen van voldoende water van goede kwaliteit om duurzame ontwikkeling mogelijk te maken volgens Taher Kahil, leider van een onderzoeksgroep over waterveiligheid bij The International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA). Hun aanpak introduceert een nieuw model om de effecten van zaken zoals klimaatverandering en menselijke activiteiten op het land op een specifieke manier te benaderen. Hun onderzoek in Nature Communications benadrukt dat er tot nu toe te veel werd gekeken naar de waterkwantiteit in plaats van naar de kwaliteit. Ze keken voor hun onderzoek naar het bekken van de Parelrivier in China, een gebied dat sterk onder druk staat door zowel waterschaarste als vervuiling. De resultaten laten zien dat de toekomstige waterschaarste in 2050 naar verwachting met een factor vier zal toenemen in de meeste delen van de Parelrivier, in een scenario met hoge economische ontwikkeling en opwarming van de aarde. Als er maatregelen worden genomen voor een beter beheer van de waterkwaliteit, kan dat de  toekomstige waterschaarste in het rivierbekken halveren.

Links:
Niet meer, maar schoner water nodig in strijd tegen waterschaarste

Al jaren te hoge internetprijzen door gebrek aan concurrentie – publicatie

De dominante positie van KPN en Ziggo zorgt ervoor dat consumenten al jaren te veel betalen voor internet, de Consumentenbond ziet tal van aanwijzingen van te weinig marktwerking en te hoge prijzen en roept toezichthouder ACM dringend op om in te grijpen in deze marktdominantie.

Op dit moment vervangt KPN overal zijn kopernetwerk door glasvezelkabels. Het gevolg is dat de meeste consumenten alleen nog kunnen kiezen uit internet via de kabel van Ziggo of internet via het KPN-glasvezel netwerk. Om machtsmisbruik te voorkomen, wilde de ACM beide partijen verplichten hun netwerken open te stellen voor derden. Maar de toezichthouder werd teruggefloten door de bestuursrechter. In plaats daarvan ging de ACM in 2022 in op een aanbod van KPN waarin is vastgelegd wat KPN mag rekenen aan andere aanbieders voor gebruik van zijn glasvezelnetwerk. Onderzoek van de Consumentenbond laat zien dat dit niet prijsverlagend werkt. De prijzen van de 2 grootste aanbieders liggen al jaren dicht bij elkaar en behoren tot de hoogste van Europa. Een van de aanwijzingen dat consumenten door de dominantie van KPN en Ziggo te veel betalen, is dat de prijzen van deze 2 aanbieders al 5 jaar nauwelijks uiteenlopen. Samen hebben KNP en Ziggo zeker 75% van de markt in handen. Opvallend is dat het de concurrenten op het KPN-glasvezelnetwerk niet lukt om goedkoper te zijn dan de KPN-providers.

Alleen uitdager Odido (glasvezel, voorheen T-Mobile) zit doorgaans zo’n €6,50-€8,50 onder de prijzen van KPN en Ziggo. Als alle KPN- en Ziggo-klanten zouden overstappen naar Odido, dan zouden ze samen jaarlijks €468 miljoen besparen. Maar dat goedkopere Odido-tarief is lang niet overal beschikbaar. Een andere aanwijzing voor de beperkte marktwerking is dat internet in Nederland duur is vergeleken met andere Europese landen. Dit blijkt uit een internetprijspeiling van de Europese Commissie uit 2022. Van de 27 landen in het onderzoek zijn alleen België en Portugal duurder dan Nederland. Voor het goedkoopste 100 Mbit-abonnement betalen consumenten in Zweden gemiddeld €17 per maand, in Denemarken €18, in Spanje €21, in Italië €25,50 en in Nederland €30. Nederlandse consumenten betalen gemiddeld €10 per maand meer voor een 100 Mbit-abonnement dan het Europese gemiddelde. ACM ziet in de overstapkortingen van aanbieders een bewijs voor marktwerking. Maar uit panelonderzoek van de Consumentenbond blijkt dat consumenten zelden overstappen. Slechts 3% van de 5000 ondervraagde consumenten wisselde het afgelopen jaar van provider. Consumenten zien te weinig prijsvoordeel (28%), vinden het te veel gedoe (28%) of willen hun mailadres niet kwijt (24%).

Links:
Al jaren te hoge internetprijzen door gebrek aan concurrentie

Burgerinitiatief #AfscheidVanFossiel

Het is hoog tijd om afscheid te nemen van fossiele brandstoffen: olie, kolen en gas.

Triodos Bank, DeGoedeZaak en een brede groep van organisaties en bedrijven, waaronder Netwerk Klimaat FNV, MVO Nederland, Oxfam Novib en Milieudefensie, introduceren het burgerinitiatief Afscheid van Fossiel en roepen de Tweede Kamer op om zich actief in te zetten voor een internationaal verdrag dat definitief een einde maakt aan het tijdperk van olie, gas en kolen. Na meer dan 22 jaar internationale onderhandelingen over klimaat zijn er nog steeds geen bindende afspraken gemaakt over de afbouw van fossiele brandstoffen als olie, kolen en gas, terwijl fossiel de grootste veroorzaker is van klimaatverandering door mensen. Kortetermijnwinstbejag en gebrek aan durf en ambitie staan deze afspraken in de weg en frustreren de afbouw van het gebruik van olie, kolen en gas. Maar er is hoop. Een groeiende groep landen, steden, bedrijven en wetenschappers werkt aan het verdrag Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty (FFNT) om een einddatum voor fossiele brandstoffen vast te leggen. Daarom wordt dit burgerinitiatief georganiseerd en de Tweede Kamer opgeroepen om zich hard te maken voor een verdrag over de afbouw van olie, kolen en gas te scharen. Teken het burgerinitiatief en sluit je aan bij een groeiende burgerbeweging die zich uitspreekt voor een duurzame toekomst!

Op 10 december 2024 werd namens meer dan 40.000 mensen het burgerinitiatief ‘Afscheid van Fossiel’ ingediend bij de Tweede Kamer. Tot grote verbazing en teleurstelling van de indieners heeft de Kamer besloten het initiatief niet in behandeling te nemen. De reden? De Commissie voor Verzoekschriften en Burgerinitiatieven beweert dat de Kamer al een “besluit” over dit onderwerp heeft genomen in de afgelopen twee jaar. Een burgerinitiatief is namelijk niet mogelijk over onderwerpen waarover in de afgelopen twee jaar al een besluit is genomen. Hun redenering is op zijn minst opmerkelijk: omdat de Kamer geen bezwaar maakte tegen een reactie van minister Jetten op een brief van organisaties over een internationaal fossiel-uitfaseringsverdrag, zou dit tellen als een ‘impliciet besluit’. De indieners zijn het fundamenteel oneens met deze formalistische afwijzing. De Tweede Kamer heeft nooit een echt inhoudelijk debat over dit cruciale onderwerp gevoerd. Na intensief contact met verschillende Kamerleden is geprobeerd om invloed uit te oefenen op deze beslissing, maar helaas zonder succes. Dit is precies waarom burgerinitiatieven zo belangrijk zijn – ze geven burgers een stem als de politiek wegkijkt van urgente problemen. Maar het is niet allemaal voor niets geweest. Wereldwijd groeit de steun voor een internationaal verdrag dat een einde moet maken aan olie, gas en steenkool. Inmiddels staan 14 landen, meer dan 3.000 wetenschappers, 101 Nobelprijswinnaars, de WHO, meer dan 100 steden en ruim 800 parlementsleden uit 95 landen achter het FFNT verdrag.

Links:
Burgerinitiatief Afscheid van Fossiel

Agenda 04-07-2024 – Hoogste tijd voor fossielvrij – debatavond

Wat is het non-proliferatieverdrag voor fossiele brandstoffen en waarom is het belangrijk?

Vroege hitte op Griekse eilanden bracht toeristen in moeilijkheden

Problemen bij boeren door aanhoudende regen, groenten mogelijk duurder

Warmste zomer ooit gemeten, extremen verrassen ook de wetenschappers

Cycloon Boris 2024

Overstromingen van oktober 2024 in Spanje

Oops Dentsu, you did it again!

Klimaat (verandering) : Energievoorziening

Vroege Vogels Radio | 7 juli 2024 (Radio 1 NPO)

Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.

In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).

In de Middeleeuwen konden een varkens of bijenkonies de doodstraf krijgen. Ecoloog Bo van der Linde is gefascineerd door boktorren. We gaan met haar mee op zoek naar deze langsprietige kevers. En in het Poolse Białowieża-oerbos onderzoekt men de ingewikkelde relaties tussen wolven, teken en de Borrelia-bacterie. Verder in de uitzending: slankpootvliegen, natte teelt, Plastic Soup Surfer Merijn Tinga en de blauwe kiekendief. De column is deze week van Dolf Jansen.

Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

NPO Radio 1 live stream