Een zoönose is elke ziekte of infectie die van nature overdraagbaar is van gewervelde dieren op mensen.

Dieren spelen dus een essentiële rol bij het in stand houden van zoönotische infecties in de natuur. Zoönosen kunnen bacterieel, viraal of parasitair zijn of onconventionele agentia omvatten. Zoönosen zijn vaak diersoortspecifiek en hebben meestal consequenties voor de volksgezondheid. Het woord zoönose is afgeleid van de Griekse woorden zoön (dier) en nosos (ziekte). Veel fulminant (levensbedreigend) verlopende infectieziekten zijn zoönosen, daar deze bacteriën, protozoa, virussen of wormen vaak zijn aangepast om in hun specifieke gastheer te overleven zonder al te veel schade aan te richten, maar deze bij andere gastheren een heftige immuunreactie oproepen. Het verschijnsel waarbij menselijke aandoeningen worden overgedragen op dieren, wordt antroponose genoemd. Op Wereld Zoönosen Dag wordt extra aandacht gegeven aan de Franse scheikundige en bioloog Louis Pasteur. Op 6 juli 1885 diende Louis Pasteur met succes het eerste vaccin tegen het rabiësvirus (hondsdolheid) toe. Dat was tot aan die dag een dodelijke zoönose. Tijdens de viering van Wereld Zoönosen Dag wordt iedereen herdacht die we kennen (en ook niet kennen) die hebben geleden onder de COVID-19 pandemie, en ook diegenen wiens levens zijn verwoest door andere endemische en opkomende zoönotische ziekten.

Links:
World Zoonosis Day 6 July

RIVM – Zoönosen