Het Tiananmenprotest was een studentenprotest op het Plein van de Hemelse Vrede (Tiananmenplein) in Peking (China), dat was begonnen op 15 april 1989.

Er namen naar schatting een miljoen studenten en andere burgers aan deel, op filmbeelden is te zien dat er zelfs leden van de Chinese marine in uniform meeliepen in de demonstratie. Het protest werd bloedig neergeslagen op de avond van 4 juni 1989, met de dood van honderden mensen tot gevolg. Het was het grootste massale protest tegen de Communistische Partij van China en zijn instellingen sinds de revolutie in 1949. De protesten ontstonden na het overlijden in april 1989 van Hu Yaobang, de hervormingsgezinde Secretaris-generaal van de communistische partij. Hu Yaobang was al in 1987 afgezet omdat hij te lankmoedig was opgetreden tegen studentenprotesten in 1986. De hele maand mei hielden de studenten het plein, waarop zelfs een replica van het Amerikaanse Vrijheidsbeeld werd geplaatst, bezet.

Na meerdere mislukte pogingen de demonstraties te beëindigen werd uiteindelijk het leger ingezet. In de nacht van 3 op 4 juni opende het leger in opdracht van Deng Xiaoping het vuur op demonstranten en omstanders. De schattingen over het aantal doden lopen uiteen van vele honderden tot enkele duizenden. Al werd rekening gehouden met een gewelddadige reactie, de mate van geweld verraste wereldwijd. Na dit bloedige neerslaan van de protesten werden tanks ingezet om de straten en het Plein schoon te vegen. De bekendste beelden hiervan zijn van een man die recht voor de colonne tanks stond en ze tegenhield en internationaal bekendstaat als “unknown tank man“. Aangenomen wordt dat toen de internationale camera’s weg waren de man is gefusilleerd maar dit is nooit bewezen.

Links:
Tiananmen Square protests

4 juni 1989 Tiananmenprotest

KU Leuven: Tiananmen Square, 1989: The Declassified History

BBC News Service: China silences Tiananmen critics

China and the United States: From Hostility to Engagement, 1960-1998

Center for Asian American Media

Tiananmen 1989 – 18 Years Later: A Perspective

4 juni 1989 is de zwartste dag in de recente geschiedenis van de Volksrepubliek China

Buiten China wordt neerslaan Tiananmenprotest wél herdacht

Chinees bloedbad: wat gebeurde er op het Tiananmenplein?