De aardgasbel of het aardgasveld van Slochteren is een grote hoeveelheid aardgas die zich onder Midden-Groningen, rond de plaats Slochteren, bevindt, en door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) werd geëxploiteerd.

Op 29 mei 1959 werd door de NAM in Kolham (toenmalige gemeente Slochteren) het eerste Groningse gas ontdekt. Op dat moment was nog onzeker wat de omvang van het gasveld was. In 1960 werd nabij Delfzijl ook geboord. Hier werd in dezelfde zandsteenlaag ook gas aangeboord, met gelijke samenstelling en druk als gevonden in Slochteren. De conclusie was dat in de provincie Groningen een groot gasveld was gevonden. Op 1 juli 1961 vroeg de NAM de concessie ‘Groningen’ aan. Een jaar later publiceerde de minister van Economische Zaken de Aardgasnota. Hierin werd, onder andere, bepaald dat de exploitatie van het aardgas in Groningen geregeld zou worden door een maatschap. In deze maatschap had de Staat, via de Staatsmijnen (de voorloper van de DSM en nu EBN) een belang van 50%, Esso (25%) en Shell (25%). In diezelfde nota werd ook de basis gelegd voor de oprichting van de Nederlandse Gasunie. Op 30 mei 1963 werd de concessie aan de NAM verleend. Op 22 juli 1959 werd het eerste gas gewonnen. Het gas, onder de akker van boer K.P. Boon, zat 2659 meter diep. Deze grote vondst leidde tot een toenemende belangstelling van andere, buitenlandse, oliemaatschappijen. Er werd vooral gezocht in het noorden van Nederland en onder de Waddenzee. Medio jaren 60 werd het ook mogelijk om te gaan boren op het Nederlandse deel van het continentaal plat in de Noordzee. Het Groningse gas leidde tot het besluit om heel Nederland aan te sluiten op aardgas.

De NV Nederlandse Gasunie werd in 1963 opgericht met als taak een pijpleidingnet aan te leggen dat de plaatselijke gasbedrijven van aardgas gaat voorzien. Die bedrijven staakten hun eigen stadsgasproductie en gingen zich enkel richten op de distributie. Het aardgas heeft een afwijkende calorische waarde en een hogere druk waardoor gasverbruikende apparaten als geisers en gasfornuizen van andere branders moesten worden voorzien dan wel geheel worden vervangen. Binnen 10 jaar kon driekwart van de Nederlandse huishoudens al over aardgas beschikken. Het belang van olie en steenkool als brandstoffen nam sterk af. Tegenwoordig heeft bijna ieder huis een centrale verwarming en warmwatervoorziening op basis van aardgas. Voor de productie van elektriciteit wordt ook op grote schaal aardgas als brandstof gebruikt. De gasbel was zo belangrijk voor de naoorlogse ontwikkeling van Nederland, dat hij opgenomen is in de Canon van Nederland (onder nr. 49). De wet voor het beëindigen van de gaswinning is dinsdagavond 16-04-2024 aangenomen in de Eerste Kamer. Op het weiland in Kolham waar het Gronings gas werd gevonden ondertekent staatssecretaris Hans Vijlbrief op vrijdag 19 april 2024 symbolisch de wet en overhandigt deze aan regionale bestuurders en maatschappelijke organisaties als vertegenwoordigers van Groningen. Het definitief sluiten van het Groningenveld was daarmee een feit.

Links:
Groningen gasveld

Meeropbrengst overeenkomst

Expositie: De ontdekking van de Groninger gasbel

Aardgaswinningsproblematiek Groningen