Uit de Klimaatwet volgt dat de regering ten minste eens in de vijf jaar opnieuw een Klimaatplan vaststelt en dit plan ter advies aan de Afdeling advisering van de Raad van State voorlegt.

Het voorgelegde ontwerp-Klimaatplan beslaat de periode van 2025 tot 2035 en beschrijft het pad om klimaatneutraliteit in 2050 te realiseren. Dit is de tweede beschouwing over een ontwerp-Klimaatplan dat de Afdeling advisering schrijft. In het ontwerp-Klimaatplan heeft de minister van Klimaat en Groene Groei (KGG) vier uitgangspunten geformuleerd voor de uitwerking van het klimaatbeleid in de komende jaren. Het klimaatbeleid moet volgens het ontwerp-Klimaatplan rechtvaardige uitkomsten opleveren, economisch perspectief bieden, ruimte aan maatschappelijk initiatief geven, en rekening houden met de samenhang tussen de verschillende transities (energie-, grondstoffen- en voedseltransitie) die gelijktijdig moeten plaatsvinden om klimaatneutraliteit te bereiken.

De Afdeling advisering heeft waardering voor de diversiteit aan onderwerpen die in het ontwerp-Klimaatplan aan de orde komen. Zo zijn de keuzes voor het inzetten op groene groei, de bespreking van het thema klimaatrechtvaardigheid (bijvoorbeeld een eerlijke verdeling van de lasten tussen de generaties), de aandacht voor gedragsverandering en het behandelen van specifieke onderwerpen als koolstofverwijdering en circulaire economie zeer relevant. Het ontwerpplan laat echter ook nog veel open. Duidelijke, richtinggevende keuzes worden er niet in gemaakt. De Afdeling advisering vindt het van groot belang dat die keuzes worden gemaakt, en ook dat dit tijdig gebeurt. Zij beveelt aan deze keuzes te baseren op een sociaaleconomische structuuranalyse: hoe wil Nederland haar samenleving en economie vorm geven en wat betekent dat voor de inrichting van het land? Daarbij moet rekening worden gehouden met de sterke samenhang tussen de verschillende sectoren, zoals de elektriciteitsvoorziening, de industrie en de gebouwde omgeving.

Het verdient de voorkeur om deze keuzes neer te leggen in een concrete beleidsagenda, waardoor het beleid voorspelbaar wordt voor alle betrokkenen. Ook de tijdige en adequate uitvoering van bestaand klimaatbeleid moet daarbij de aandacht hebben van het kabinet. Mogelijkheden voor verbetering van het Klimaatplan ziet de Afdeling advisering ook ten aanzien van het thema klimaatrechtvaardigheid, terwijl het thema gedragsverandering meer concretisering verdient. Daarnaast adviseert zij om duidelijk te maken welke keuzes het kabinet bij de invulling van de zogenoemde beleidsmix wil maken. Concrete aandacht voor al deze onderwerpen, nauwe samenwerking met medeoverheden en openstaan voor inspraak en participatie vanuit de samenleving, acht de Afdeling advisering essentieel om te komen tot klimaatneutraliteit in 2050. De Afdeling advisering benoemt ook dat coördinatie door de minister van KGG van groot belang is en dat de minister-president, als voorzitter van de ministerraad, een belangrijke rol kan spelen om te zorgen dat de minister van KGG haar positie kan waarmaken.

Links:
Samenvatting beschouwing ontwerp-Klimaatplan 2025

Het klimaatbeleid van dit kabinet zwalkt, vindt Raad van State: Maak alle ministers verantwoordelijk