Congo (uitspr.: [ˈkɔŋɣo]), officieel de Democratische Republiek Congo, kortweg DRC (Frans: République démocratique du Congo), is een land in centraal Afrika.

Ter onderscheiding van het gelijknamige buurland wordt de naam van de hoofdstad Kinshasa aan de naam van het land toegevoegd als Congo-Kinshasa (uitspr.: [ˌkɔŋɣo kɪnˈʃɑsa]). Congo grenst aan Congo-Brazzaville, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Zuid-Soedan, Oeganda, Rwanda, Burundi, Tanzania, Zambia, Angola en de Angolese exclave Cabinda. Het is een voormalige Belgische kolonie die eerder het privébezit was van koning Leopold II van België. In de periode 1971-1997 werd het land Zaïre genoemd. Congo-Kinshasa heeft een bevolking van ongeveer 105 miljoen en is na Algerije het land met de grootste oppervlakte in Afrika.

In 2012 ontstond, deels vanuit het Congrès National pour la Défense du Peuple (CNDP), een rebellie die zich “Mouvement du 23-Mars” (Beweging van 23 maart / M23) noemde, en mogelijk onder leiding stond van de internationaal gezochte Bosco Ntaganda. De groep verzwakte door grote onenigheid in 2013, maar zou in 2022 toch weer de grootste bedreiging in Noord-Kivu worden. Exact 10 jaar na hun vorige opmars, toen ze ook de stad Goma zelf innamen, zijn de goed bewapende Tutsi-rebellen in 2022 opnieuw aan een offensief begonnen vanuit de heuvels aan de grens met Rwanda en Oeganda. Ze lijken de stad Goma in het voorjaar van 2023 voorlopig alleen in een tanggreep te houden en concentreren zich op de grondstofrijke gebieden ten noorden en westen van de stad. Daar wordt elke dag slag geleverd, met als gevolg dat honderdduizenden burgers zijn gevlucht naar Goma. Velen niet voor de eerste keer. De M23 krijgen volgens de Verenigde Naties steun van buurland Rwanda, dat dat weerlegt. Opnieuw is de lange vlakte ten westen van de miljoenenstad Goma veranderd in een groot tentenkamp. Zoals in 1994 en heel wat jaren sindsdien. Tussen het Kivumeer en de vulkaan Nyiragongo staan opnieuw witte en blauwe tentjes op het gras. Wederom zitten 400.000 mensen bijeengepakt en is cholera en diarree uitgebroken, want het meerwater is niet zuiver en in de harde ondergrond kunnen uitwerpselen moeilijk weg. De stad Goma is al wekenlang afgesloten van voedsel omdat de toegangswegen zijn geblokkeerd. Het Congolese leger, de VN-vredesmacht en een Oost-Afrikaanse interventiemacht staan erbij en kijken ernaar.

Naast oorlog teisteren sedert 4 mei 2023 stortbuien het oosten van de Democratische Republiek Congo, daardoor traden twee rivieren buiten hun oever en ontstonden landverschuivingen. Door de overstromingen zijn er ruim 400 doden en nog meer dan 5500 vermisten (10-10-2023).

In januari 2024 vond een opmars plaats van M23 in Noord-Kivu. Vroeg op 27 januari 2025 kondigde M23 op X aan dat ze Goma hadden ingenomen, hoewel er nog steeds meldingen waren van gevechten in de hele stad. Burgers deelden video’s waarop te zien is hoe M23-rebellen patrouilleren in de belangrijkste straten van Goma. De rebellen stelden een ultimatum, eisten de overgave van de FARDC-troepen en legden een deadline van 48 uur op. Sommige Congolese soldaten gaven hun wapens op voordat de deadline verstreken was. Belangrijke toegangswegen rond Goma werden gebarricadeerd, waardoor de internationale luchthaven van Goma onbruikbaar werd voor evacuatie en humanitaire hulpverlening. Ondanks de gedeeltelijke aanwezigheid van Congolese militairen in de stad, viel een aanzienlijk deel van Goma onder de heerschappij van M23. Ook het Oegandese leger (UPDF) is betrokken bij de gevechten. In een persbericht zei het eind januari 2025 “een vooruitgeschoven defensieve positie in te zullen nemen (…) tot de crisis voorbij is, om de vele andere gewapende groepen in het gebied af te schrikken en te voorkomen dat ze de situatie zouden uitbuiten, en om de belangen van Oeganda te beschermen en veilig te stellen”. Specifiek noemde het de jihadistische militie Allied Democratic Forces (ADF), oorspronkelijk Oegandese rebellen. Op 16 februari 2025 kwam de tweede provinciehoofdstad Bukavu volledig in handen van M23.

Links:
Waarom er maar geen einde komt aan het lijden in Oost-Congo

Minimaal 36 doden bij aanslag in Oost-Congo

Vrede in Congo – petitie

We moeten het hebben over de Democratische Republiek Congo