Mensen kunnen ziek worden van schimmels, zoals Aspergillus fumigatus en Candida maar de stoffen in medicijnen tegen deze schimmels werken steeds vaker minder goed (resistentie), waardoor mensen met deze schimmelinfecties moeilijker zijn te behandelen. Een schimmelinfectie is vaak onschuldig maar kan ook levensbedreigend zijn. Vooral bij mensen met een zwak immuunsysteem, zoals bij kanker, aids of mensen met een donororgaan. Bepaalde stoffen tegen schimmels (vooral azolen) worden niet alleen als medicijn voor mensen gebruikt, maar ook door landbouwbedrijven om schimmelziekten bij hun gewassen te voorkomen. Bekend is dat schimmels op gewassen resistent kunnen worden door dit gebruik. Schimmels die resistent zijn geworden in deze omgeving, zijn daarna ook ongevoelig voor vergelijkbare medicijnen bij mensen (kruisresistentie). Kruisresistentie voor azolen is al aangetoond bij de schimmel Aspergillus fumigatus. Een infectie met deze schimmel is hierdoor bij mensen moeilijker te behandelen. En dat terwijl azolen hiervoor veel worden gebruikt. Dat gebeurt omdat ze vaak beter werken dan andere medicijnen. Ook kunnen ze in de vorm van een pil worden toegediend en is geen infuus nodig. Volgens het RIVM zijn er aanwijzingen dat kruisresistentie ook kan optreden bij verschillende soorten Candida. Zo zijn er resistente Candida’s in het milieu gevonden. Verder blijkt er een kans te zijn dat ook nieuwe soorten antischimmelstoffen zowel in de landbouw als voor mensen kunnen worden gebruikt, wat ook weer tot kruisresistentie bij schimmels kan leiden. Denk aan zogeheten orotomiden en oxazolen. Het is dus belangrijk te voorkomen dat schimmels resistent worden tegen stoffen in antischimmelmiddelen, zowel voor de volksgezondheid als voor de productie van voedsel. Het RIVM raadt aan om bij de goedkeuring van antischimmelstoffen voor de landbouw, aandacht te hebben voor kruisresistentie. Tot nu wordt de kans hierop niet meegewogen. Ook wordt aanbevolen het gebruik van antischimmelmiddelen, waar mogelijk, in de landbouw te beperken en bepaalde stoffen alleen voor mensen te gebruiken. Verder is meer onderzoek nodig. Onder andere naar hoe resistente schimmels vanuit de omgeving patiënten in het ziekenhuis weten te infecteren.
Het RIVM deed het onderzoek ‘Resistente schimmelinfecties door het gebruik van dezelfde antischimmelstoffen bij mensen en landbouwgewassen‘ in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).
Mensen kunnen ziek worden van schimmels, zoals Aspergillus fumigatus en Candida maar de stoffen in medicijnen tegen deze schimmels werken steeds vaker minder goed (resistentie), waardoor mensen met deze schimmelinfecties moeilijker zijn te behandelen. Een schimmelinfectie is vaak onschuldig maar kan ook levensbedreigend zijn. Vooral bij mensen met een zwak immuunsysteem, zoals bij kanker, aids of mensen met een donororgaan. Bepaalde stoffen tegen schimmels (vooral azolen) worden niet alleen als medicijn voor mensen gebruikt, maar ook door landbouwbedrijven om schimmelziekten bij hun gewassen te voorkomen. Bekend is dat schimmels op gewassen resistent kunnen worden door dit gebruik. Schimmels die resistent zijn geworden in deze omgeving, zijn daarna ook ongevoelig voor vergelijkbare medicijnen bij mensen (kruisresistentie). Kruisresistentie voor azolen is al aangetoond bij de schimmel Aspergillus fumigatus. Een infectie met deze schimmel is hierdoor bij mensen moeilijker te behandelen. En dat terwijl azolen hiervoor veel worden gebruikt. Dat gebeurt omdat ze vaak beter werken dan andere medicijnen. Ook kunnen ze in de vorm van een pil worden toegediend en is geen infuus nodig. Volgens het RIVM zijn er aanwijzingen dat kruisresistentie ook kan optreden bij verschillende soorten Candida. Zo zijn er resistente Candida’s in het milieu gevonden. Verder blijkt er een kans te zijn dat ook nieuwe soorten antischimmelstoffen zowel in de landbouw als voor mensen kunnen worden gebruikt, wat ook weer tot kruisresistentie bij schimmels kan leiden. Denk aan zogeheten orotomiden en oxazolen. Het is dus belangrijk te voorkomen dat schimmels resistent worden tegen stoffen in antischimmelmiddelen, zowel voor de volksgezondheid als voor de productie van voedsel. Het RIVM raadt aan om bij de goedkeuring van antischimmelstoffen voor de landbouw, aandacht te hebben voor kruisresistentie. Tot nu wordt de kans hierop niet meegewogen. Ook wordt aanbevolen het gebruik van antischimmelmiddelen, waar mogelijk, in de landbouw te beperken en bepaalde stoffen alleen voor mensen te gebruiken. Verder is meer onderzoek nodig. Onder andere naar hoe resistente schimmels vanuit de omgeving patiënten in het ziekenhuis weten te infecteren.
Links:
Resistente schimmelinfecties door het gebruik van dezelfde antischimmelstoffen bij mensen en landbouwgewassen
RIVM: medicijnen tegen schimmels minder effectief door schimmelbestrijding landbouw
Gegevens