Het Migratie- en asielpact is een reeks EU-regels over migratie die op 12 juni 2026 van kracht zullen worden.

Het zal de lidstaten verplichten de kosten en inspanningen voor de opvang van migranten meer te verdelen en hervormt daarnaast de procedures voor asiel en grensbeveiliging van de Europese Unie, naast andere bepalingen. Het Migratiepact bestaat uit 1 richtlijn en 9 verordeningen. In het Migratiepact staan onder andere de volgende afspraken:

• • EU-landen moeten de identiteit van asielzoekers sneller vaststellen met een zogeheten screening.
  • EU-landen die asielzoekers op hun grondgebied aanhouden die illegaal de buitengrenzen zijn overgegaan, moeten die binnen 3 dagen alsnog screenen.
  • EU-landen moeten gegevens van asielzoekers en migranten zonder de juiste papieren in een Europese databank invoeren. Daarmee kan de EU beter in de gaten houden in welke landen iemand asiel heeft aangevraagd.
  • Asielprocedures moeten in de EU-lidstaten meer op elkaar lijken.
  • Verplichte grensprocedures voor specifieke groepen asielzoekers. Bijvoorbeeld asielzoekers die weinig kans maken op asiel (uit landen waarvan de EU-landen 20% of minder van de asielverzoeken goedkeuren). Of asielzoekers die een gevaar zijn voor de openbare orde of nationale veiligheid. Die moeten aan de EU-grens al horen of ze mogen blijven of niet. Als ze geen asiel krijgen, start direct de terugkeer naar hun thuisland. De verplichte grensprocedure geldt niet voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (behalve als ze een gevaar vormen voor de openbare orde of nationale veiligheid).
  • EU-landen moeten zorgen voor genoeg capaciteit voor deze grensprocedures voor asielzoekers. Nederland moet 211 asielzoekers deze procedure gelijktijdig kunnen laten doorlopen.
  • EU-landen mogen in crisissituaties afwijken van de regels. Bijvoorbeeld als plotseling grote aantallen vluchtelingen naar de EU komen. Of als een EU-land kampt met een natuurramp of epidemie. Zij moeten de Europese commissie om toestemming vragen en aantonen dat er sprake is van een crisis of overmacht.
  • Asielzoekers moeten tijdens hun procedure samenwerken met de autoriteiten. Ze moeten bijvoorbeeld de juiste gegevens verstrekken over hun identiteit en nationaliteit, de gehele asielprocedure beschikbaar zijn voor vragen of gehoor en in het land blijven waar ze asiel hebben gevraagd. Werken ze niet mee? Dan kan een land de asielaanvraag tijdelijk stoppen of afwijzen.
  • Kinderen die asiel aanvragen moeten binnen 2 maanden na hun asielaanvraag naar school (was 3 maanden).
  • Minderjarigen zonder ouders of begeleiders, gehandicapten, ouderen, slachtoffers van foltering en asielzoekers met trauma’s moeten snel ondersteuning krijgen. Zo moeten kinderen direct een voogd krijgen.
  • EU-landen moeten gezamenlijk jaarlijks minimaal 30.000 asielzoekers overnemen of € 20.000 per asielzoeker betalen aan EU-landen die veel asielzoekers opvangen.

Links:
Migratie- en asielpact : Een gemeenschappelijk EU-systeem voor migratiebeheer

Nieuw Europees asielbeleid (Migratiepact)

Questions and Answers: The EU Pact on Migration and Asylum

Dit houdt het Migratiepact in

Het nieuwe migratie- en asielpact: flexibele solidariteit, verplichte grensprocedures en nog meer  dataverzameling

Met het Europese asiel- en migratiepact wil de EU asielmigratie sneller, strikter en eensgezinder aanpakken

Wetsvoorstel Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen / Spreidingswet

UNHCR Global Trends report 2025 – publication