Het rapport duidt gebeurtenissen in de Nederlandse politiek aan de hand van de ‘boodschappenlijst van aspirant-autocraten’. Dit is een wetenschappelijk kader ontwikkeld door onderzoekers van de Radboud Universiteit. Zij onderzochten meer dan 400 ‘autocratische acties’ in landen waar de democratie afkalfde. De onderzoekers onderscheiden zeven strategieën waarmee democratisch gekozen leiders, eenmaal aan de macht, de democratie van binnenuit uithollen: ontwijking, manipulatie, infiltratie, duplicatie, restrictie, verbod en delegitimering. Bij elke strategie volgt de aspirant-autocraat de letter van de wet, maar niet de geest ervan. Dat maakt deze acties moeilijk te herkennen; de onderzoekers noemen dit ’tergende ambiguïteit’. De Democratie Monitor legde deze zeven strategieën naast nieuwsgebeurtenissen die we uit meer dan 1100 nieuwsbronnen verzamelden. Dat deden we tijdens de campagnes voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 en de Gemeenteraadsverkiezingen van 2026.
Volgens het, door Democratie Monitor, gepubliceerde rapport ‘Tergende ambiguïteit: voorbeelden van autocratische acties in de Nederlandse politiek‘ blijken autocratische acties al veelvuldig voor te komen in Nederland.
Het rapport duidt gebeurtenissen in de Nederlandse politiek aan de hand van de ‘boodschappenlijst van aspirant-autocraten’. Dit is een wetenschappelijk kader ontwikkeld door onderzoekers van de Radboud Universiteit. Zij onderzochten meer dan 400 ‘autocratische acties’ in landen waar de democratie afkalfde. De onderzoekers onderscheiden zeven strategieën waarmee democratisch gekozen leiders, eenmaal aan de macht, de democratie van binnenuit uithollen: ontwijking, manipulatie, infiltratie, duplicatie, restrictie, verbod en delegitimering. Bij elke strategie volgt de aspirant-autocraat de letter van de wet, maar niet de geest ervan. Dat maakt deze acties moeilijk te herkennen; de onderzoekers noemen dit ’tergende ambiguïteit’. De Democratie Monitor legde deze zeven strategieën naast nieuwsgebeurtenissen die we uit meer dan 1100 nieuwsbronnen verzamelden. Dat deden we tijdens de campagnes voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 en de Gemeenteraadsverkiezingen van 2026.
Links:
Nieuw Rapport: Autocratische Acties in Nederland
Experts waarschuwen: ‘mogelijkheid’ dat Nederland langzaam richting een autocratie verschuift
Gegevens