Vroege Vogels Radio | 25 mei 2025 (Radio 1 NPO)
2025-05-25 07:00 - 10:00 (Europe/Amsterdam)
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Journalist Thomas Oudman stelt grote vraagtekens bij de import van zogenaamde duurzame soja. Hij noemt het ‘sjoemelsoja’. Deze zondag richten we onze microfoons op de vogelzang op Texel, van de duinen, via het binnenland naar de zee. Op het eiland van Brienenoord in Rotterdam krijgen de leerlingen een buitenles in vogelnamen. En verder: Het geduld van de bloemen door Stefan Brijs, regels tegen roof uit de natuur in Apeldoorn, vogelen met Gen Z en waterplanten. De column is deze week van Jelle Reumer.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Vroege Vogels TV | 25 mei 2025 | Riviereilanden in de Nieuwe Maas (TV NPO 2)
2025-05-25 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
In het voorjaar staan de spindotterbloem en het zomerklokje prachtig in bloei. Deze bijzondere planten groeien nog maar op een paar plekken bij riviergetijde. De Riviereilanden in de Nieuwe Maas overstromen zo’n twee keer per dag, iets wat bijna nergens meer langs onze rivieren gebeurt. Tussen de scheepsvaart en industrie onder de rook van Rotterdam zijn een paar plekjes bewaard gebleven. In de oude griendbossen, voor de wilgenteelt, zingen zanglijsters en bouwt de bever een burcht. In nieuw gegraven slenken zoekt de watersnip naar eten en groeien jonge vissen op. Het meest bijzondere hier is ook bijna het kleinst: Vroege Vogels vindt hier onverwacht het getijdeslakje. Een minuscuul slakje wat nog maar in enkele gebieden leeft waar de getijdenatuur echt triomfeert.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

Vroege Vogels Radio | 01 juni 2025 (Radio 1 NPO)
2025-06-01 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Dit jaar is er in de Waddenzee een spectaculaire broedval te zien van mosselen. Volgens schattingen zijn er bijna een miljard Amerikaanse rivierkreeften in onze wateren. Bij een proef in Leiden loopt onderzoek naar een simpele oplossing: natuurvriendelijke oevers. En verder: warwilding, bloemen van onderen, Plastic Soup Surfer, bijeneters en draaihalzen, fossielvrije gemeenten, het geologisch tijdvak Tiglien en hoe gaat het met jonge koolmezen? De column is deze week van Dolf Jansen.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Vroege Vogels TV | 1 juni 2025 | Sandfirden (TV NPO 2)
2025-06-01 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
Op het Friese schiereiland Sandfirden klinkt de roep van de grutto boven kruidenrijke weilanden vol paardenbloemen, pinksterbloemen en de eerste kievitsnesten. Tussen de meren boert Durk Breeuwsma op zijn eigen manier: met ruige mest, hoge waterstanden en oude koeienrassen. De hopen mest trekken duizenden strontvliegen aan, die op hun beurt weer voedsel zijn voor de vele vogels. Net als de weidevogels is de bruine kiekendief ook weer terug uit het zuiden. Man en vrouw kiekendief zweven boven de rietkragen op zoek naar een nestplaats. En de eitjes van de grutto staan op het punt uit te komen.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

#BeatPlasticPollution Wereld Milieu Dag / #WorldEnvironmentDay 2025
2025-06-05
Door UNEP, het milieuprogramma van de Verenigde Naties, is 5 juni ingesteld als ‘Wereldmilieudag‘ (World Environment Day).
Wereldmilieudag wordt sinds 1973 jaarlijks door de Verenigde Naties georganiseerd. De inzet is om overheden en bevolking stil te laten staan bij ons milieu. Deze speciale dag moet het bewustzijn hierover verbeteren. Er is voor 5 juni gekozen omdat op die dag in 1972 de internationale milieuconferentie begon die ook bekendstaat als het United Nations Environment Programme. Elk jaar organiseert een bepaalde gaststad in steeds weer een ander land de vergadering. Deze dag heeft verwantschap met de Dag van de Aarde. Thema 2025: ‘Plastic pollution’.
Links:
World Environment Day 5 June
World Environment Day
Intergovernmental Negotiating Committee on Plastic Pollution – second part of the fifth session

#GenerationRestoration Wereld Milieu Dag / World Environment Day 2025
2025-06-05
Door UNEP, het milieuprogramma van de Verenigde Naties, is 5 juni ingesteld als ‘Wereldmilieudag‘ (World Environment Day).
Wereldmilieudag wordt sinds 1973 jaarlijks door de Verenigde Naties georganiseerd. De inzet is om overheden en bevolking stil te laten staan bij ons milieu. Deze speciale dag moet het bewustzijn hierover verbeteren. Er is voor 5 juni gekozen omdat op die dag in 1972 de internationale milieuconferentie begon die ook bekendstaat als het United Nations Environment Programme. Elk jaar organiseert een bepaalde gaststad in steeds weer een ander land de vergadering. Deze dag heeft verwantschap met de Dag van de Aarde.
Links:
World Environment Day 5 June
World Environment Day
#worldenvironmentday – LinkedIn

Vroege Vogels Radio | 08 juni 2025 (Radio 1 NPO)
2025-06-08 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Waarom de VN-Oceanentop zo cruciaal is voor de toekomst, een goed jaar voor de Friese grutto’s dankzij beheer en de Canon van de Nederlandse boerennatuur. En verder: hoe dieren zichzelf kunnen genezen, steenuilen, Spaanse ruiter, Valerie Trouet, gallen en insecten in de stad helpen. De column is deze week van Dichtwater.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Vroege Vogels TV | 8 juni 2025 | Mergelland Zuid-Limburg (TV NPO 2)
2025-06-08 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
Twee lammetjes worden geboren, precies op het moment dat het Vroege Vogels-team aanwezig is. Tussen de heuvels van Zuid-Limburg grazen deze Mergellandschapen op de kalkrijke graslanden. Vroege Vogels bivakkeert in het Gerendal en verkent de omgeving. Hier is ‘Operatie Peperboompje’ actief, een reddingsactie voor bedreigde plantensoorten als knikkend nagelkruid. In de Gulp zoeken onderzoekers naar jonge beekforellen. Geelgorzen, zanglijsters, zwartkoppen en graspiepers vliegen door het Limburgse landschap, terwijl kieviten en witgatjes profiteren van het kalkmoeras. Natuurfilmer Stijn legt vast hoe een wolzwever eitjes wegschiet in het nest.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

Vroege Vogels Radio | 15 juni 2025 (Radio 1 NPO)
2025-06-15 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
We gaan met een frisse blik naar de Nederlandse natuur kijken vanuit het perspectief van een buitenlandse toerist. Weerribben-Wieden blijkt dan post-apocalyptisch te zijn. Een zeldzame plant op één plek in hartje Amsterdam, op het Stenen Hoofd, een stukje braakliggend terrein vlak bij het Centraal Station. En verder: inzicht over tamme wolven, resultaten VN-Oceanentop, wonderen van de diepzee en de eikenzandbij. De column is van Jean-Pierre Geelen.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Vroege Vogels TV | 15 juni 2025 | Oer-IJ (TV NPO 2)
2025-06-15 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
Honderden jaren geleden liep dwars door Noord-Holland het Oer-IJ. Nu herinneren kronkelige sloten, natte weilanden en een open duinvlakte aan deze voormalige rivier. Het Vroege Vogels-team bivakkeert in dit historische gebied waar tegenwoordig talloze grutto’s broeden en dotterbloemen bloeien. Met een kano varen ze langs kieviten, scholeksters en kluten die druk bezig zijn met hun nestjes. Op de plek waar de rivier uitmondde in zee, staan nu typische duinplanten zoals walstrobremraap en de gewone vleugeltjesbloem. En ze ontdekken waarom bollenvelden in trek zijn bij gele kwikstaarten.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

World Day to Combat Desertification and Drought / Werelddag tegen Woestijnvorming en Droogte 2025
2025-06-17
Desertification is the degradation of land in arid, semi-arid and dry sub-humid areas, it is caused primarily by human activities and climatic variations.
Desertification does not refer to the expansion of existing deserts. It occurs because dryland ecosystems, which cover over one third of the world’s land area, are extremely vulnerable to overexploitation and inappropriate land use. Poverty, political instability, deforestation, overgrazing and bad irrigation practices can all undermine the productivity of the land. The World Day to Combat Desertification and Drought is observed every year to promote public awareness of international efforts to combat desertification. The day is a unique moment to remind everyone that land degradation neutrality is achievable through problem-solving, strong community involvement and co-operation at all levels.
Under the theme “Restore the land. Unlock the оpportunities”, the 2025 observance shines a light on how restoring nature’s foundation—land—can create jobs, boost food and water security, support climate action and build economic resilience. Healthy land underpins thriving economies, with over half of global GDP dependent on nature. Yet we are depleting this natural capital at an alarming rate: every minute, the equivalent of four football fields is lost due to land degradation. This drives biodiversity loss, increasing drought risk and displacing communities. The ripple effects are global—from rising food prices to instability and migration. Desertification, land degradation, and drought are among the most pressing environmental challenges of our time, with up to 40% of all land area worldwide already considered degraded. As the United Nations Decade on Ecosystem Restoration 2021-2030 marks its halfway point, we must accelerate efforts to turn the tide of land degradation into large-scale restoration. If current trends continue, we will need to restore 1.5 billion hectares of land and jumpstart a trillion-dollar land restoration economy by 2030. Now is the time to turn ambition into action.
Links:
World Day to Combat Desertification and Drought

Actualisering monetaire milieuschade : Een verkenning naar de welvaartsverliezen door milieuvervuiling in Nederland in 2022 - publicatie
2025-06-19
Volgens de studie ‘Actualisering monetaire milieuschade : Een verkenning naar de welvaartsverliezen door milieuvervuiling in Nederland in 2022‘ veroorzaakt de uitstoot van milieuverontreinigende stoffen schade aan de gezondheid van mens en natuur, die schade bedroeg in 2022 in Nederland 46 miljard euro.
Dat is anderhalf keer zoveel als de berekende milieuschade uit 2015 die het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een eerdere studie heeft berekend. Als deel van het bruto nationaal product (bnp) is de milieuschade heel licht gestegen van 4,5 naar 4,6 %. De milieuschade is gestegen ondanks het feit dat de emissie van veel milieuverontreinigende stoffen is gedaald. De hogere schade is te verklaren door nieuwe inzichten over de schadelijkheid van vervuilende stoffen, zoals fijnstof, en een hogere waardering voor een schoon milieu. Ook is de Nederlandse bevolking door de vergrijzing iets kwetsbaarder voor schadelijke stoffen. De broeikasgassen CO2, methaan en N2O zorgen voor iets meer dan de helft van de berekende schade. Luchtverontreinigende stoffen die onder de Europese NEC-richtlijn vallen (NOx, ammoniak, zwaveldioxide, fijnstof en NMVOS) veroorzaken bijna alle andere schade. Andere schadelijke stoffen, waarvan de emissies meestal veel lager liggen, zorgen voor de resterende twee procent van de schade. Mobiliteit is de sector die meeste milieuschade veroorzaakt (30 %, waarvan de helft door wegverkeer), gevolgd door landbouw (27 %; waarvan tweederde door veeteelt) en industrie (21%, vooral door emissies in de chemie, raffinage en basismetaal). Milieuschade zorgt voor een direct welzijnsverlies voor de gemiddelde Nederlander. De hier berekende milieuschade geldt daarbij als een conservatieve schatting. Voor veel milieugevaarlijke stoffen bestaat nog onvoldoende kennis over de omvang van de emissies, de verspreiding door het milieu of de effecten op menselijke gezondheid en ecosystemen om de monetaire milieuschade te kunnen berekenen. Daarnaast is ook de waardering van de milieuschade aan onzekerheid onderhevig. De berekende milieuschade van de in deze studie onderzochte stoffen kennen een bandbreedte in de waardering van 24 tot 61 miljard Euro.
Links:
Actualisering monetaire milieuschade

Vroege Vogels Radio | 22 juni 2025 (Radio 1 NPO)
2025-06-22 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Zijn spookbomen ingekapseld door spinselrupsmotten eigenlijk gevaarlijk? We bekijken we de Dassenberg op de Veluwe door de ogen van een buitenlandse toerist. En omdat dit het jaar van de eendagsvlieg is, gaan we op zoek naar haften van het insect rondom het Groene Huis. En verder: achter de schermen bij de podcast Zo Klonk Nederland, boeren op het Buijtenland van Rhoon, eindmusical de Regenmaker, natuurboeken en de klimaatconferentie in Bonn. De column is deze week van Begijn le Bleu.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Vroege Vogels TV | 22 juni 2025 | Buijtenland van Rhoon (TV NPO 2)
2025-06-22 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
Nergens in Nederland wordt op zo’n grote schaal geëxperimenteerd met natuurinclusief boeren als in het Buijtenland van Rhoon. Gele akkers met raapzaad worden omringd door stroken met roze koekoeksbloemen, klavers en orchideeën. Dat trekt insecten aan die op hun beurt plaagdieren op de gewassen bestrijden. De boeren gebruiken op het land namelijk vrijwel geen insecticiden. Kieviten hebben het hier nog moeilijk, dus de kuikens worden met minizenders op de voet gevolgd om te kijken waar het misgaat. En Menno Bentveld ligt languit op een rijdend bed te wieden in het uienveld.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

Vroege Vogels Radio | 29 juni 2025 (Radio 1 NPO)
2025-06-29 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Onder het regenwoud van Congo ligt een gigantisch veenmoeras. Hierin ligt evenveel koolstof opgeslagen als de wereldeconomie in drie jaar tijd de atmosfeer inpompt. Vlinderfilmer Annette van Berkel laat ons de dans van het groot dikkopje zien. En verder: Frisse blik op De Biesbosch, Expeditie 10 in Amsterdam, spookbomen door spinselmotten, torenvalken en natuuramnesie. De column is deze week van Bibi Dumon Tak.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Vroege Vogels TV | 29 juni 2025 | Oranjezon (TV NPO 2)
2025-06-29 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
Misschien wel de zeldzaamste waarneming van het Vroege Vogels-team tot nu toe: de groene bijeneter. Deze dwaalgast vloog in het Zeeuwse duingebied Oranjezon tussen de net zo flamboyante Europese bijeneters, die hier broeden. Koniks grazen hier in de duinvallei om het gebied dynamisch te houden. En dood doet leven op het Groene Strand, waar gestorven zeehonden barsten van het leven, van de kleinste kever tot de raaf. Iets verderop zijn de bontbekplevieren te vinden, die met een beetje geluk een succesvol broedjaar zullen hebben.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

Plastic Free July 2025
2025-07-01 - 2025-07-31
Plastic Free July is a global movement that helps millions of people be part of the solution to plastic pollution – so we can have cleaner streets, oceans, and beautiful communities.
Links:
Plastic Free July
Take the Plastic Free July challenge
Zero Waste Experts Share Thoughts on Plastic Free July
Plastic Soup Foundation
Breaking the Plastic Wave
De plastic cirkel is rond

Plastic Madonna

Climate and Plastic Crises Are Interconnected and Must Be Fought Together

Plastic-Degrading Potential across the Global Microbiome Correlates with Recent Pollution Trends – publication

#NoPlasticFilter No Butts Day 2025
2025-07-05
On No Butts Day – Saturday July 5th, 2025 – thousands of people from 25 countries around the world joined forces on 110 locations for the largest plastic cigarette filter action on the planet.
Coordinated by the Dutch Plastic Cigarette Butt Collective, they collected 964,000 plastic cigarette filters from their local streets, parks, and waterways. The event originated in The Netherlands in 2019, and grew into an international action. No Butts Day is an effective way to raise awareness about the environmental damage caused by cigarette filter litter. Despite what the tobacco industry claims, this problem can’t simply be cleaned up. The only real solution is to ban plastic cigarette filters.
Links:
No Butts Day

Vroege Vogels Radio | 6 juli 2025 (Radio 1 NPO)
2025-07-06 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Vroege Vogels strijkt deze zondag neer in Natuurpark Lelystad om te vieren dat dit natuurrijk recreatiegebied vijftig jaar bestaat. Tijdens deze uitzending wordt bekend gemaakt welke boeken op de longlist van de Natuurboekenprijs staan! En verder: kruip in de huid van een vleermuis, frisse blik op de Oostvaardersplassen, gierzwaluwen, daktuin van NEMO, waterdiertjes en droogte in Nederland. De column is deze week van Dolf Jansen.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Immense hoeveelheid plastic zweeft als nanodeeltjes in de oceaan / Nanoplastic concentrations across the North Atlantic - publication
2025-07-09
In de bovenste laag van de Atlantische Oceaan zweven naar schatting 27 miljoen ton aan nanoplastics – minuscule deeltjes van minder dan 1 micrometer, blijkt uit onderzoek in Nature.

Dat de oceanen vervuild zijn met plastic, is al lang geen nieuws meer. Elke dag belandt er meer dan een miljoen kilogram plastic plastic in het water, en steeds meer onderzoeken waarschuwen voor de gevolgen voor mens en milieu. Maar de meeste aandacht ging naar zichtbare stukken plastic. Over nanoplastics, minuscule stukjes die minder dan een vijftigste van een menselijk haar meten, is veel minder geweten. Nu blijkt uit het Nederlandse onderzoek dat die vervuiling veel groter is dan werd gedacht. Voor dit onderzoek nam een onderzoeksschip op twaalf locaties watermonsters waar alles dat groter dan één micrometer was werd uitgefilterd. Vervolgens werd het overblijvende materiaal gedroogd en geanalyseerd. Door de resultaten van verschillende locaties te extrapoleren naar de Noord-Atlantische Oceaan, komen de onderzoekers tot de immense hoeveelheid van 27 miljoen ton nanoplastics, daarmee is wel een belangrijk antwoord gevonden op de paradox van het missende plastic. Die paradox slaat op het verschil tussen de hoeveelheid geproduceerd plastic en de hoeveelheid afval. Een groot deel blijkt nu dus als minuscule, ‘onzichtbare’ deeltjes in het water te zweven.
Links:
Immense hoeveelheid plastic zweeft als nanodeeltjes in de oceaan

Bouwstenendocument emissiereductie landbouw : Vergunningverlening in Nederland weer in beweging
2025-07-10 | Nederland, Nederland
LTO Nederland, de jonge boeren en tuinders (NAJK), provincies (IPO), gemeenten (VNG) en waterschappen (UvW) presenteren het gezamenlijk stikstofplan ‘Bouwstenendocument emissiereductie landbouw : Vergunningverlening in Nederland weer in beweging‘.
Het is een belangrijke bouwsteen voor het startpakket van het kabinet. De initiatiefnemers zetten stappen in het terugdringen van de stikstofuitstoot waardoor ruimte ontstaat voor vergunningsverlening én natuurherstel. Het plan voegt belangrijke elementen toe aan het startpakket van het kabinet. Alle sectoren leveren een substantiële bijdrage aan de stikstofdaling, waarbij de land- en tuinbouw zich hard maakt voor een doelstelling van 42-46% emissiereductie in 2035. De initiatiefnemers verbinden zich aan afrekenbare stikstofreductiedoelen op sector- en bedrijfsniveau. Door doelen te stellen worden ondernemers die al veel hebben geïnvesteerd in de vermindering van stikstofuitstoot beloond. Agrarische ondernemers krijgen de tijd, de middelen en de ruimte om hieraan te voldoen, met een afrekenbaar tussendoel in 2030. Hiervoor zijn landelijke regelingen nodig om te kunnen innoveren, afschalen, verplaatsen of op te kopen.
Links:
Overheden en landbouworganisaties doen gezamenlijke handreiking om Nederland van het stikstofslot te krijgen
Werkgevers, bouw en natuurorganisaties: nieuw stikstofplan haalt Nederland niet van slot

Big Jump 2025
2025-07-13
De Big Jump is een internationale ecologische ludieke actie die jaarlijks plaatsvindt om de povere waterkwaliteit van rivieren en waterlopen onder de aandacht van een breed publiek te brengen.
Op verschillende plaatsen in Europa springen mensen op dat moment gelijktijdig in rivieren, vijvers en kanalen om de vraag naar proper en gezond (zwem)water kracht bij te zetten.
Links:
Big Jump

Vroege Vogels Radio | 20 juli 2025 (Radio 1 NPO)
2025-07-20 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Paleontologen onderzoeken het eerste fossiel van een steenarend gevonden in Nederland. We gaan op zoek naar kniptorren, kijken mee waar onderzoekers zeegerst herintroduceren en praten over de succesvolle finale van Beleef de Lente. En verder: laatvliegers, in de natuur dwalen met Katja Staring, muggenoverlast, evolutietuin en wolfskers. De column is deze week van Hans Sibbel. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Vroege Vogels Radio | 27 juli 2025 (Radio 1 NPO)
2025-07-27 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Natuur bij een nieuw zoetwatergebied op Terschelling, het verborgen leven van de ekster en een alternatieve aanpak voor natuurbeheer. En verder: wakker worden met Europese natuurgeluiden, natuurherstel bij het Markdal, klimaatzaak van Vanuatu, bijen in de stad en de boomkrekel. De column is deze week van Bibi Dumon Tak. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Plastics, Profits and Power: How petrochemical companies are derailing the Global Plastics Treaty - publication
2025-07-29
The Report ‘Plastics, Profits and Power: How petrochemical companies are derailing the Global Plastics Treaty‘ exposes how fossil fuel and petrochemical companies are working to derail the Global Plastics Treaty, the world’s most ambitious effort to end plastic pollution.
While lobbying heavily to weaken the treaty, corporations like ExxonMobil, Shell, Dow and INEOS have expanded plastic production, locking in decades of future pollution. Industry lobbyists now outnumber many national delegations, scientists and Indigenous groups, and their presence creates a profound conflict of interest. Without decisive reforms, the treaty risks being captured by the very polluters it is meant to regulate. Greenpeace calls on the UN to ban fossil fuel lobbyists from the talks, embed strong conflict of interest safeguards, and ensure meaningful participation for frontline communities and independent experts.
Links:
Plastics, Profits and Power: How petrochemical companies are derailing the Global Plastics Treaty

Vroege Vogels Radio | 3 augustus 2025 (Radio 1 NPO)
2025-08-03 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
De kleine geveltuintjes midden in de stad zitten vol leven, wereldwijd onderzoek naar natuur en milieu met het Darwin200 zeilschip Oosterschelde en hoe klonk de tijd van de dino’s? En verder: het leven van natuurbeschermer Jaap Dirkmaat, boeren binnen gezonde grenzen en de bodemecologie door de jaren heen. De column is deze week van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Andrea van Pol vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)
Boeren binnen gezonde grenzen, slankpootvlieg en bodemecologie

Vroege Vogels Radio | 10 augustus 2025 (Radio 1 NPO)
2025-08-10 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Unieke natuur op de Groote Heide bij Venlo door een militair verleden. Op zoek naar het Insect van het Jaar: de zorgzame harkwesp. En kan de VN-conferentie in Genève nog iets doen tegen het wereldwijde plasticprobleem? Verder in de uitzending: bedreigingen voor de wilde kat, biodiverse buurttuin wordt mogelijk beachvolleybalveld, een snelcursus biologie, de 7 vinkjes van duurzame landbouw en dwergplantjes. De column is deze week van Patrick Jansen. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Janine Abbring vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)
Wilde kat, Peter Berx, duurzame landbouw en overige onderwerpen
Fenolijn
Intergovernmental Negotiating Committee on Plastic Pollution – second part of the fifth session

Vroege Vogels Radio | 17 augustus 2025 (Radio 1 NPO)
2025-08-17 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Vrijdag werd bekend dat de VN-plastictop is mislukt: er komt geen plastic akkoord. De grote vraag is hoe het nu verder gaat. Boswachter Ben Vlaskamp zag vorig jaar zes korhoenders geboren worden, maar of dat Overijssel overtuigt de soort te behouden, is onzeker. Wespen tellen is gewoon leuk om te doen en nuttig, zegt Regina Oors van de Wespenstichting. Verder in de uitzending: fossielen in de steengroeve van Winterswijk, steenhavikskruid groeit langs de Mauritskade in Amsterdam en natuurlijk de fenolijn. De column is deze week van Jelle Reumer. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Andrea van Pol vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)
Fossielen, steenhavikskruid en alle overige onderwerpen
‘Unielijst invasieve exoten’ aangevuld met 26 nieuwe soorten
De voordelen van wespen in je tuin
Fenolijn 17 augustus 2025

Vroege Vogels Radio | 24 augustus 2025 (Radio 1 NPO)
2025-08-24 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Een waterstofmotor en duurzame projecten van over de hele wereld op Sail. Welke titels staan op de shortlist van de Natuurboekenprijs 2025? En een heuse dierenkaraoke waarop je geen ABBA of Queen nadoet, maar een spreeuw of een walvis. Verder in de uitzending: 50 jaar kanoën in de Nieuwkoopse plassen, onderzoek naar groeiende kwelders, Brabantse hazelwormen, oehoes, bladmineerders rondom het Groene Huis, mosselbanken aanleggen op Texel en strokenteelt op een ronde akker. De column is deze week van Dichtwater. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Andrea van Pol vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)

Vroege Vogels Radio | 31 augustus 2025 (Radio 1 NPO)
2025-08-31 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Plastic uit de grachten vissen terwijl je gratis supt. Dat kun je doen in Den Haag. Muggen weten ons feilloos te vinden en te prikken, en zo verspreiden ze allerlei ziektes. Maar hoe krijgen ze dat eigenlijk voor elkaar? De documentaire The Coriolis Effect speelt op de vulkanische eilanden van Kaapverdië. De plek waar orkanen hun oorsprong vinden. Verder in de uitzending: Graafdier van Nikki Dekker, Aziatische sluipwesp, bestuiverteller, Nacht van de Vleermuis en het onzichtbare zichtbaar. De column is deze week van Bibi Dumon Tak. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugluisteren)
Graafdier van Nikki Dekker | Nominatie Natuurboekenprijs 2025
Fenolijn 24 augustus 2025
