A3veen.nl

#StopDeVerbreding #AmelisweerdNietGeasfalteerd Protesten tegen verbreding snelweg A27 Amelisweerd
1978-10-01 - 2026-01-27
Amelisweerd is een landgoed in de gemeente Bunnik, ten oosten van de stad Utrecht. Het landgoed ligt aan de Kromme Rijn tussen Utrecht en Bunnik en grenst aan het landgoed Rhijnauwen.
Plannen voor aanleg van de snelweg A27 door het landgoed leidden tot jarenlange protesten en gerechtelijke procedures. In oktober 1978 vond een grote demonstratie plaats. Uiteindelijk moest in 1982 de Tweede Kamer erover beslissen. Een krappe meerderheid van 71 Kamerleden stemde voor de aanleg, 69 tegen. Een deel van Amelisweerd werd bezet door actievoerders met een tentenkamp en boomhutten, een tactiek die later werd voortgezet door GroenFront!. Het actiekamp werd op 24 september 1982 ontruimd door de politie en 465 bomen werden in rap tempo gekapt en omvergeduwd door bulldozers. Op datzelfde moment diende in de rechtbank nog een kort geding dat de kap moest tegenhouden. In de rechtszaal meldde de gemeenteadvocaat dat de laatste boom inmiddels reeds gekapt was. Het kort geding werd daardoor zinloos. In 1986 werd de A27 door het westelijke deel van Amelisweerd aangelegd. De protesten hebben wel weten te bereiken dat de kapbreedte voor de nieuwe weg versmald werd van 175 m tot 55 m en het tracé werd verlegd. In 2008 zocht Rijkswaterstaat wederom naar ruimte van uitbreiding van snelwegen in de buurt van Amelisweerd. Net als in de jaren tachtig leverde dit hevige protesten op, van onder andere Groenfront en Vrienden van Amelisweerd. In september 2012 kondigde minister Schultz van Haegen nieuwe plannen aan voor verbreding van de A27, wat wederom op tegenstand stuitte bij zowel partijen in de Tweede Kamer als bij de gemeente Utrecht. Het Bestuur Regio Utrecht en de provincie Utrecht stemden in met de plannen.
Onder druk van de Tweede Kamer zegde de minister uiteindelijk toe om nogmaals te laten onderzoeken of verbreding inderdaad het beste alternatief is. In 2016 heeft de toenmalige minister ondanks bezwaren van bewoners en advies tot uitstel van diverse adviesorganen het Tracébesluit vastgesteld, met een aanpassing in 2018. In 2019 is naar aanleiding van een uitspraak van het Europese Hof van Justitie m.b.t. de Nederlands PAS-wetgeving (stikstofcrisis) het tracébesluit door de Raad van State vernietigd. Op 17 november 2019 tekende minister Cora van Nieuwenhuizen het nieuwe Tracébesluit. 13 januari 2020 dient de Kerngroep Ring Utrecht, samen met anderen, beroep in bij de Raad van State. Naast de juridische strijd is er veel protest. De actiegroep Amelisweerd Niet Geasfalteerd roept mensen op zich op te geven als bosbeschermers, die als het moet, de boom in gaan om Amelisweerd te redden. Dinsdag 27 januari 2026 aanvaardde de Tweede Kamer een motie van Habtamu de Hoop (GroenLInks/PvdA). In de motie werd het Rijk verzocht het Tracébesluit Ring Utrecht (TB) in te trekken en te kiezen voor het alternatief van de provincie en gemeente Utrecht, het ARU. De motie kreeg steun van D66, GroenLinks/PvdA, CDA, BBB, Partij voor de Dieren, ChristenUnie, SP, 50PLUS en Volt. Vrijdag 30 januari werd ook in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA vastgelegd dat “de voorgenomen verbreding van de A27 bij Utrecht Lunetten met de regio wordt opgelost binnen de bestaande snelwegbak”. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 11 maart 2026 het tracébesluit ‘A27/A12 Ring Utrecht’ voor de verbreding van de rijkswegen A12, A27 en A28 bij Amelisweerd vernietigd.
Links:
Vrienden van Amelisweerd
Protestgedicht tegen verbreding A27
#StopDeVerbreding #AmelisweerdNietGeasfalteerd Actieweekend tegen verbreding snelweg A27 Amelisweerd
#RedAmelisweerdNu

Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen / Sustainable Development Goals
2016-01-01 - 2030-12-31
De Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDGs – Sustainable Development Goals) zijn in 2015 door de Verenigde Naties vastgesteld als de nieuwe mondiale duurzame ontwikkelingsagenda voor 2030.
Ze worden gepromoot als de wereldwijde doelstellingen voor duurzame ontwikkeling. De SDGs zijn van 2016 tot 2030 van kracht, en vervangen de millenniumdoelstellingen die eind 2015 zijn vervallen. Er zijn 17 doelstellingen en 169 onderliggende targets om deze doelen te operationaliseren. De lidstaten moeten zelf zorgen voor vertaling in nationaal beleid. Het is een programma van de VN-Duurzame ontwikkelingsgroep (Engels: United Nations Sustainable Development Group, UNSDG).
Links:
Sustainable Development Goals
17 Goals to Transform Our World
Decade of Action
#TurnItAround SDG Global Festival of Action
#NobelPrizeSummit : Our Planet, Our Future
SDG Action Week / SDG Action Day 2023
SDG Action Day 2025
SDG Progress Report (2025)
SDG Progress Report (2024)
SDG Progress Report (2023)
SDG Progress Report (2022)
SDG Progress Report (2021)
SDG Progress Report (2020)
SDG Progress Report (2019)
SDG Progress Report (2018)
SDG Progress Report (2017)
SDG Progress Report (2016)
Global Sustainable Development Report (2019)
Global Sustainable Development Report (2023)

Intergovernmental Negotiating Committee to develop an international legally binding instrument on plastic pollution, including in the marine environment - fifth session
2022-11-28 - 2026-02-07
The resolution (5/14) requested the Executive Director of the UN Environment Programme (UNEP) to convene an Intergovernmental Negotiating Committee (INC) to develop “the instrument,” which is to be based on a comprehensive approach that addresses the full life cycle of plastic, including its production, design, and disposal.
The first session of the INC (INC-1) took place in Punta del Este, Uruguay, from 28 November to 2 December 2022, followed by a second session (INC-2) from 29 May to 2 June 2023 in Paris, France.
The third session (INC-3) marked the process’ midway point from 13 to 19 November 2023 in Nairobi, Kenya, followed by the fourth session (INC-4) from 23 to 29 April 2024 in Ottawa, Canada.
The first part of the fifth session (INC-5.1) took place from 25 November to 1 December 2024 in Busan, Republic of Korea.
The second part of the fifth session (INC-5.2) took place from 5 to 14 August 2025 in Geneva, Switzerland.
The third part of the fifth session (INC-5.3) took place on 7 February 2026 at the Geneva International Conference Centre (CICG).
Links:
Intergovernmental Negotiating Committee on Plastic Pollution – second part of the fifth session
The final straw? Plastic pollution talks get underway in Geneva
#BeatPlasticPollution Wereld Milieu Dag / #WorldEnvironmentDay 2025
Laten we een einde maken aan het plastictijdperk – petitie
Global Plastics Treaty
The Global Plastics Treaty
Toxic plastic chemicals have been found in children’s toys and everyday products
Global Plastics Treaty – EartDay
Plastics, Profits and Power: How petrochemical companies are derailing the Global Plastics Treaty – publication
Scientist Coalition for an Effective Plastics Treaty
The last (plastic) straw?
De plasticindustrie tracht op allerlei manieren een historisch akkoord tegen plasticvervuiling tegen te werken
Nations gather in Geneva to again confront the world’s spiraling plastic pollution crisis
Plastic-top in Genève: laatste kans voor mondiaal verdrag tegen vervuiling
Plastictop mislukt: steun VS aan olielanden bleek nekslag
Plastic pollution treaty talks adjourn, but countries want to ‘remain at the table’: UNEP chief
Plastic treaty: negotiations without agreement
Sign up for a strong plastic treaty! – petition
UN Plastic Treaty stalled, what can you do?

Laten we een einde maken aan het plastictijdperk - petitie
2024-03-10 - 2026-12-10
Plastic heeft een verwoestende uitwerking op de gezondheid van gemeenschappen over de hele wereld; het doodt schildpadden, zeevogels en andere dieren.
Plasticvervuiling is overal. Van stranden in Zuidoost-Azië tot het afgelegen Antarctica. Greenpeace wil dat overheden afspraken met elkaar maken over hoe we een einde maken aan het plastictijdperk. Plasticvervuiling is een wereldwijd probleem dat schreeuwt om een wereldwijde oplossing. Greenpeace eisen een ambitieus internationaal verdrag dat de productie en het gebruik van plastic beperkt. Dat zou een enorme stap zijn naar een plasticvrije toekomst. Een sterk verdrag zal:

olie en gas in de grond houden (plastic wordt gemaakt van olie);
grote bedrijven verplichten hun buitensporige plasticproductie terug te dringen;
de overstap naar hervul- en hergebruiksystemen razendsnel realiseren;
rijke landen verplichten de meest getroffen en armere landen te helpen bij de transitie
en een eerlijke, rechtvaardige overgang voor de getroffen werknemers garanderen.

Teken de petitie waarin onze regering wordt opgeroepen het wereldwijde probleem van plasticvervuiling op te lossen door een ‘Global Plastics Treaty’ veilig te stellen.
Links:
Ja, ik eis een einde aan het plastictijdperk!
The Global Plastics Treaty
Toxic plastic chemicals have been found in children’s toys and everyday products
Global Plastics Treaty – EarthDay
Microplastic, macro panic
Sign up for a strong plastic treaty! – petition
Plastic bakjes opwarmen in de magnetron: is het veilig?

Bescherm onze gezondheid: stop PFAS nu! - petitie
2025-09-01 - 2025-11-30 | Nederland, Nederland
PFAS – de beruchte ‘forever chemicals’ – bedreigen onze gezondheid en die van onze kinderen.
De landelijke politiek doet te weinig om ons te beschermen, terwijl bijna alle Nederlanders teveel PFAS in hun bloed hebben. Ze zijn een gevaar voor de gezondheid: hopen zich op in ons lichaam, verzwakken ons immuunsysteem en worden in verband gebracht met kanker. Deze stoffen zijn extreem slecht afbreekbaar; sommige PFAS worden zelfs helemaal niet afgebroken: ze blijven langdurig in het water, de lucht, en onze bodem aanwezig. We krijgen ze dus steeds weer binnen via ons eten en drinken. Wetenschappelijk bewijs over de schadelijke werking van PFAS stapelt zich op. Gemeenten, GGD’en en artsen spreken zich uit en dringen aan op een PFAS-verbod. Ook de meeste burgers – negen op de tien Nederlanders – willen meer maatregelen om de PFAS-vervuiling te beperken. Dit alles staat in schril contrast met de maatregelen die de overheid neemt om de blootstelling van burgers aan PFAS terug te dringen en bedrijven die PFAS-vervuiling veroorzaken, aan te pakken. Het resultaat: de gezondheid van mens en leefomgeving is in gevaar. Burgers worden ziek, dragen de risico’s én de kosten. Dat is onaanvaardbaar. Daarom roepen Stichting Tegengif, STOP PFAS STOP CHEMOURS, Gezondheid voor Alles, Groene Zorg Alliantie, Bezorgde Omwonenden Dordrecht, NMF Noord en Zuid Holland en DeGoedeZaak de Nederlandse regering op om:

Een nationaal PFAS-verbod in te voeren.
PFAS-lozingen en industriële uitstoot in lucht en water bij de bron te stoppen, zodat ons (drink)water en onze bodem niet verder vervuild raken. En onze gezondheid niet nog meer bedreigd wordt.
De keten van vergunningverlening, toezicht en handhaving te versterken, zodat bedrijven niet ongestraft kunnen blijven lozen.
PFAS in pesticiden, verpakkingen en consumentenproducten te verbieden, zoals in Frankrijk en Denemarken.
De vervuiler te laten betalen voor het zuiveren van door PFAS vervuild drinkwater en het schoonmaken van de bodem.
Investeringen in innovatie en veilige alternatieven te stimuleren, zodat onze economie schoner en toekomstbestendig wordt.
Zich in te zetten voor een ambitieus Europees verbod, met alleen tijdelijke uitzonderingen waar nu nog geen alternatief voor is.

Andere Europese landen hebben al laten zien dat het anders kan:

Frankrijk heeft een wet aangenomen die PFAS in cosmetica, textiel en consumentenproducten vanaf 2026 verbiedt, en breidt deze in 2030 verder uit.
Denemarken verbood PFAS al in voedselverpakkingen en blusschuim en tientallen PFAS-houdende pesticiden.
Zweden hanteert PFAS-vrij inkoopbeleid en beschouwt hoge PFAS-waarden in bloed als ‘persoonlijk letsel’; een erkenning van de gezondheidsschade.
Vlaanderen houdt chemiebedrijf 3M verantwoordelijk voor de kosten van de grootschalige PFAS-vervuiling in de ruime omgeving van Zwijndrecht.

Nederland kan en moet dit voorbeeld volgen. Iedereen heeft recht op schoon water, gezond voedsel en een veilige leefomgeving. PFAS horen daar niet in thuis. Een PFAS-vrije wereld is een mooie wereld, waarin kinderen gezond opgroeien en we onbezwaard groente en fruit uit eigen tuin eten – net als de eieren van onze eigen kippen. Nederland moet de moed tonen om de vervuiling aan te pakken en onze gezondheid boven de belangen van vervuilers te zetten. De overheid is er om burgers te beschermen, toch? Teken de petitie en steun de oproep voor een PFAS-vrije samenleving.
Links:
Bescherm onze gezondheid: stop PFAS nu! – petitie
Risicobeoordeling van PFAS via het eten van particuliere eieren in Nederland / Risk assessment ofPFAS through consumption of home-produced eggs in the Netherlands – publication
Brief regering : Voortgang ten aanzien van een aantal moties en ontwikkelingen op het gebied van PFAS – publicatie
Rechtzaak 11 organisaties vs de Staat vanwege PFAS
ECHA #PFAS restriction proposal – publication
Petitieaanbieding PFAS: ‘Voldoen aan regels beschermt volksgezondheid en milieu niet’

Sign up for a strong plastic treaty! - petition
2025-09-18 - 2025-11-18
Plastic is everywhere: in our food, our drinks and even in unborn babies. Without a strong treaty, this will not change. This must stop – now, for this generation and for the generations after us.
In August 2025, the decisive UN negotiations took place in Geneva. After 11 days of negotiations, no agreement was reached: the proposal was too weak for those who really want action, too strict for those who want to continue looking the other way. The result: another delay in the fight against plastic pollution. Together with scientists and organisations around the world, Plastic Soup Foundation have drafted a strong counterproposal. The more people who support our call, the stronger we stand. The Plastic Soup Foundation demands:

Less plastic, starting with single-use plastics and fast fashion
A global ban on toxic substances in plastic
Real solutions such as reuse and alternative materials instead of misleading “chemical recycling”

Sign now – for a clean and healthy future.
Links:
Sign up for a strong plastic treaty!
The Global Plastics Treaty
Toxic plastic chemicals have been found in children’s toys and everyday products
Global Plastics Treaty – EartDay
Laten we een einde maken aan het plastictijdperk – petitie

Stop The Plastic Chew - voor een verbod op plastic kauwgom en een eerlijke ingrediëntenlijst - petitie
2025-10-01 - 2025-12-31
Voor een verbod op plastic kauwgom en een transparante ingrediëntenlijst.
De meeste kauwgom bestaat tot wel 40% uit plastic. Dezelfde kunststoffen die ook in draagtassen, autobanden en lijm worden gebruikt. Terwijl je kauwt, komen duizenden micro- en nanoplastics vrij die in je lichaam én het milieu belanden. Toch staat dit nergens duidelijk vermeld op de verpakking. Daarom roept de Plastic Soup Foundation de Tweede Kamer op om:

Een verbod op plastic kauwgom in te stellen
Alle plastic ingrediënten verplicht op de verpakking te vermelden

72% van de Nederlanders is vóór een verbod op plastic kauwgom en 86% wil weten of er plastic in hun kauwgom zit. Het is tijd dat de politiek luistert. ✍️ Teken de petitie en laat je stem horen voor transparantie, verantwoordelijkheid en een verbod op plastic kauwgom. Help de 40.000 handtekeningen te halen.
Links:
Stop The Plastic Chew – voor een verbod op plastic kauwgom en een eerlijke ingrediëntenlijst
Wat zit er écht in je kauwgom?

Nacht van de Nacht 2025
2025-10-25 19:00 - 2025-10-26 07:00 (Europe/Amsterdam)
De Nacht van de Nacht is een initiatief van de Nederlandse provinciale milieufederaties: op deze avond en nacht doven een aantal gemeentes, bedrijven en huishoudens hun verlichting om aandacht te vragen voor lichtvervuiling en energiebesparing op verlichting.
De provinciale Milieufederaties zetten bekende politici artiesten in om zo veel mogelijk mensen te bereiken met de actie. Het evenement vindt plaats in de nacht waarop de zomertijd eindigt, zodat de nacht extra lang duurt. Plaatselijke natuureducatiecentra, IVN-afdelingen, boswachterijen, sterrenwachten, wandelverenigingen en milieugroepen organiseren gevarieerde lokale activiteiten gerelateerd aan het milieu of het duister. De activiteiten variëren van nachtwandelingen, sterrenkijken en verhalenvertellers tot muziekuitvoeringen en lezingen.
Links:
Nacht van de Nacht
Wanneer de lichten doven, leeft de nacht weer op
#EarthHour Het Uur der Aarde 2026
Zulke lichtvervuiling laat de meeste mensen onverschillig

Vroege Vogels Radio | 26 oktober 2025 (Radio 1 NPO)
2025-10-26 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Wandelen door de tijd van de dino’s, onderzoek naar de waterkwaliteit bij riooloverstorten en jongeren komen op voor het klimaat. En verder: nachtelijke duisternis in Amsterdamse dierentuin, Archief van mogelijk natuurverlies, kunstfestival Rewilden, klimaatbiecht, nieuwe veldgids voor slakken en onderzoek naar het oerbos in Friesland. De column is deze week van Bibi Dumon Tak. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Andrea van Pol vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio

Vroege Vogels TV | 26 oktober 2025 | Land van Altena (TV NPO 2)
2025-10-26 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
Net naast de Biesbosch ligt, ingeklemd tussen rivieren, het Land van Altena. Behalve oude forten vind je hier ook eeuwenoude natuur. We gaan op zoek naar de zeggekorfslak aan de voet van Fort Altena. We zien hoe nieuwe landbouwgebieden weer geschikt zijn gemaakt voor de patrijs door keverbanken, bloemvelden en heggen aan te leggen. Menno gaat in waadpak het natste stukje van dit gebied in: het Pompveld. Te nat voor landbouw, en daardoor eeuwen onveranderd. Nu zuiveren riet en lisdodde het water en voelen de kleine en grote modderkruipers zich er weer thuis. De nieuwe nevengeul bij de Groesplaat is met zijn kalme water en rijke visstand een hotspot voor zilverreigers, krakeenden en andere soorten.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

Vroege Vogels Radio | 2 november 2025 (Radio 1 NPO)
2025-11-02 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Hoe de schelpkokerworm een huisje maakt van zand, Amsterdammers krijgen 750 bomen cadeau en herbeleving van de meteorietinslag in de dinotijd. En verder: boer gaat bij Extinction Rebellion, kunstfestival Rewilden, bomen op het dak, dieren spotten op de camera, Voormalig D66-er Tjeerd de Groot: ” Nieuw kabinet heeft moed nodig”, natuurboeken met Alexander Reeuwijk en Amersfoortse natuurkunst, wildspotters en alle overige onderwerpen. De column is deze week van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio

Vroege Vogels TV | 2 november 2025 | Mooker Stuwwal (TV NPO 2)
2025-11-02 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
Hoog boven de Maas vormt de Mooker Stuwwal al eeuwen een strategisch punt voor mens en voor dier. Van de Spaanse troepen tijdens de Slag op de Mookerheide tot de trekvogels die de wal volgen. Net als die trekvogels vliegt Menno Bentveld in een zweefvliegtuig langs de Mooker Stuwwal en ziet een mozaïek van bossen, heidevelden en vennen. De droge flanken zijn het perfecte leefgebied voor de zeldzame zadelsprinkhaan. Onderaan de stuwwal is het juist nat en vind je veel bijzondere moerasplanten zoals de galigaan. We zien hier hoe nieuwe natuur aangelegd wordt, van afgraven en inrichten tot de zeldzame planten die hier terugkeren.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

#TheEarthshotPrize2025
2025-11-05 | Rio de Janeiro, Rio de Janeiro, Brazil
The Earthshot Prize is a global environmental award that is rewarded to five winners each year for their contributions towards environmentalism.
The prize will be awarded annually from 2021 to 2030 to five individuals or organisations who create impactful and sustainable solutions addressing the planet’s environmental challenges. Each winner receives a grant of £1 million to continue their environmental work. The five categories were inspired by the UN Sustainable Development Goals; they are ‘restoration and protection of nature’, ‘air cleanliness’, ‘ocean revival’, ‘waste-free living’ and ‘climate action’. Each area is supported by the UN Sustainable Development Goals and scientifically agreed international measures. Submissions are open to any individual, team, organisation, or government with workable solutions. The Earthshot Prize Council is responsible for determining a winner from each category every year. There is a five-stage process to select a winner for each Earthshot, designed alongside the Centre for Public Impact. Nominations are screened with an independent assessment process, a panel of experts then make recommendations to the Prize Council, who select the final winners, narrowed from fifteen finalists. Shortlisted finalists will also receive resources for “tailored support” and connections with organisations to expand their work.
Links:
The Earthshot Prize Rio de Janeiro 2025

WeesGeenViesPeuk
2025-11-05 - 2025-12-31
Gooi je peuk niet op de grond, houd de natuur schoon én vooral: WeesGeenViesPeuk.
Ongeveer 60% van de jongvolwassenen rookt tijdens het uitgaan, en een groot deel daarvan gooit de sigaret na afloop op straat. Maar een sigarettenfilter bestaat voor 90% uit plastic en is daarmee verantwoordelijk voor wereldwijd de grootste vorm van plasticvervuiling. Een peuk die vandaag op de grond belandt, ligt daar over 12 jaar nog en kan tot 1000 liter water vervuilen met giftige stoffen zoals teer en microplastic. Met WeesGeenViesPeuk willen de makers van Maar Natuurlijk – het jongste natuurprogramma van Nederland en onderdeel van Vroege Vogels – en Spuiten en Slikken bewustzijn creëren over de impact van peuken op natuur en milieu, en tegelijkertijd laten zien dat netjes opruimen niet ingewikkeld hoeft te zijn. In de campagnevideo en thema-afleveringen van Maar Natuuurlijk en Spuiten en Slikken, trekken presentatoren Roos Haarsma en Raïsha Zeegelaar de straat op — van stad tot bosjes — om het probleem zichtbaar te maken en oplossingen te delen. Om rokers te helpen hun peuken op een makkelijke manier weg te gooien, introduceert de campagne de WeesGeenViesPeuk Zakasbak: een compact, herbruikbaar asbakje dat in elke broekzak past die je kunt aanvragen.
Links:
WeesGeenViesPeuk

Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict 2025
2025-11-06
On 5 November 2001, the UN General Assembly declared 6 November of each year as the International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict (A/RES/56/4).
Though humanity has always counted its war casualties in terms of dead and wounded soldiers and civilians, destroyed cities and livelihoods, the environment has often remained the unpublicized victim of war. Water wells have been polluted, crops torched, forests cut down, soils poisoned, and animals killed to gain military advantage. Furthermore, the United Nations Environment Programme (UNEP) has found that over the last 60 years, at least 40 percent of all internal conflicts have been linked to the exploitation of natural resources, whether high-value resources such as timber, diamonds, gold and oil, or scarce resources such as fertile land and water. Conflicts involving natural resources have also been found to be twice as likely to relapse. The United Nations attaches great importance to ensuring that action on the environment is part of conflict prevention, peacekeeping and peacebuilding strategies, because there can be no durable peace if the natural resources that sustain livelihoods and ecosystems are destroyed. On 27 May 2016, the United Nations Environment Assembly adopted resolution UNEP/EA.2/Res.15, which recognized the role of healthy ecosystems and sustainably managed resources in reducing the risk of armed conflict, and reaffirmed its strong commitment to the full implementation of the Sustainable Development Goals listed in General Assembly resolution 70/1, entitled “Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development”.
Links:
Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict

Vroege Vogels Radio | 9 november 2025 (Radio 1 NPO)
2025-11-09 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Op de daken in Antwerpen is een dakboerderij gecreëerd. Het is een groene oase middenin de stad. Langs de kust wordt ons land momenteel overspoeld door pimpelmezen uit noordelijke streken. Soms wel tienduizenden per dag. Samen met paleoklimatoloog Johan Vellekoop gaan we voor de podcast ‘Zo Klonk Nederland‘ terug naar 60 miljoen jaar geleden. En verder: groene boa’s met een vuurwapen, beerdiertjes en een klimaatkomedie. De column is deze week van Dichtwater. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio

Vroege Vogels TV | 9 november 2025 | Cottessen (TV NPO 2)
2025-11-09 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
In het zuiden van het Limburgse heuvellandschap, tegen de Belgische grens, ligt buurschap Cottessen. Oude boerenvelden met heggetjes en fruitbomen vormen het natuurgebied. Hier houdt de verborgen wilde kat zich op en zoeken dassen naar eten. Natuurfilmer Stijn ziet hoe de zeldzame hazelmuis als een soort aapje door deze heggen klautert. Langs een goed verstopte beek stuiten we op een steenvlieg die uitgestorven werd gewaand. Verderop kijken we hoe de zalm en forel de snelstromende Geul gebruiken. En Menno Bentveld helpt met het oogsten van appels in de historische boomgaard die ’s avonds in de vlaai belanden.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)

Vroege Vogels Radio | 16 november 2025 (Radio 1 NPO)
2025-11-16 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Een heel bijzondere liefde voor spreeuwenzwermen. Wat hebben al die klimaattops al opgeleverd? Hoe klonk de scheet van een dino? En vogels kunnen Star Wars figuur perfect imiteren. En verder: 100 jaar Haagse Vogelbescherming, een nieuw natuurgebied in Den Haag, Paddenstoelen, Vlietweide, waterplanten. De column is deze week van Begijn Le Bleu. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio

Vroege Vogels TV | 16 november 2025 | Zuidkust van Schouwen (TV NPO 2)
2025-11-16 19:25 - 20:15
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443). De tv editie wordt uitgezonden via NPO 2 op zondag, vaak rond een thema.
Het is volop najaar aan de Zuidkust van Schouwen. Zeekraal en schorrenkruid kleuren het landschap rood, roze en paars. Boven onze hoofden vliegen vele wulpen, scholeksters en bonte strandlopers op en neer tussen de zandplaten in de Oosterschelde en de binnendijkse natuur. Natuurfilmer Marit ziet hier bruinvissen, onze kleinste walvis. Onderwater lijkt een soort tweede lente plaats te vinden met opgroeiende sepia’s, felgekleurde zeenaaktslakken en zeepaardjes. Menno Bentveld fiets heel de zuidkust af, van Plompe Toren tot Zierikzee.
Links:
Vroege Vogels (na afloop terugkijken)
Het tv-seizoen zit er weer op!

#ReduceYourWaste Europese Week van de Afvalvermindering / European Week for Waste Reduction 2025
2025-11-22 - 2025-11-30
De Europese Week van de Afvalvermindering (EWAV) is een initiatief ter bevordering van sensibiliseringsacties rond een duurzaam grondstof- en afvalbeheer gedurende één week.
Ze spoort een heel breed publiek (overheden, privébedrijven, de maatschappij en de burgers zelf) aan om mee te doen.
Links:
Europese Week van de Afvalvermindering

Vroege Vogels Radio | 23 november 2025 (Radio 1 NPO)
2025-11-23 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Van boeren tot artsen, tientallen organisaties bundelen hun krachten om ons voedselsysteem radicaal te vergroenen. Hoe is het met de Surinaamse natuur na vijftig jaar onafhankelijkheid? Jeroen Helmer werkt aan zijn natuurboek over stierenkuilen vanuit Kasteel Doorwerth. En verder in de uitzending: oeroude mensapen in de podcast ‘Zo klonk Nederland’, Utrechtse hofjes, groen beton, ijsvogels en wat is er bereikt op de Klimaattop in Belém. De column is deze week van Jelle Reumer. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio

Vroege Vogels Radio | 30 november 2025 (Radio 1 NPO)
2025-11-30 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Waar gaat de kleding uit textielbakken heen? Afspraken over de internationale handel in bedreigde dieren. Het verlies en gemis van de winter, virtuele hekken voor koeien en een duurzaam alternatief voor beton. En verder: wintervlinders, broedvogelonderzoek en wat jaarringen zeggen over het klimaat. De column is deze week van Bibi Dumon Tak. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio
CITES : COP20 twentieth meeting of the Conference of the Parties

Superlist Environment The Netherlands 2025 - publication
2025-12-02
De uitstoot van broeikasgassen bij supermarkten vertoont nog geen duidelijke afname en neemt bij enkele supermarkten zelfs toe.
Daarmee zijn de doelen in het klimaatakkoord van Parijs nog niet in zicht, waarvoor een sterke daling in uitstoot noodzakelijk is. Dit blijkt uit de derde editie van Superlijst Groen, het onderzoek naar wat de zes grootste supermarkten in Nederland doen om het voedselsysteem duurzamer te maken. In de ranglijst van supermarkten staat Lidl bovenaan, Dirk staat laatste.
Links:
Superlist Environment The Netherlands 2025

Vroege Vogels Radio | 7 december 2025 (Radio 1 NPO)
2025-12-07 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Wat zijn de effecten van licht- en geluidsoverlast op migrerende vissen? Onderzoekers testen het in een kunstmatige rivier. We kijken mee met werknemers die heggen planten op bedrijventerreinen. Een gesprek over de strijd voor de rechten van de bij. En hoe redden we ’s werelds snelste roofdier? Verder in de uitzending: klimaatkoor zingt bij cruiseschepen, zeldzame vogels vergelijken, bodemdieren en droogte, boomschors en een leven in dienst van de natuur. De column is deze week van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio

Seventh session of the UN Environment Assembly (UNEA-7)
2025-12-08 - 2025-12-12
The seventh session of the United Nations Environment Assembly (UNEA-7) will take place from 8 to 12 December 2025 at the United Nations Environment Programme (UNEP) headquarters in Nairobi, Kenya.
The United Nations Environment Assembly (UNEA) is the world’s highest-level decision-making body for matters related to the environment, with a universal membership of all 193 Member States. It sets the global environmental agenda, provides overarching policy guidance, and defines policy responses to address emerging environmental challenges. It undertakes policy review, dialogue and the exchange of experiences, sets the strategic guidance on the future direction of the UN Environment Programme (UNEP), and fosters partnerships for achieving environmental goals and resource mobilization. 2025 theme “Advancing sustainable solutions for a resilient planet”.
Links:
United Nations Environment Assembly

Vroege Vogels Radio | 14 december 2025 (Radio 1 NPO)
2025-12-14 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Volgens microbioloog Han Wösten staan we aan het begin van een tijdperk waarin mycelium onze huizen, meubels en zelfs onze garderobe vormgeeft. In Amsterdam heeft een roerdomp zijn plek gevonden in het Vondelpark. Receptontwikkelaar Joeri Veul schreef het boek ‘Heilig Boontje’ waarin hij eindeloos varieert met peulvruchten. En verder: Guillty Trashures, plastic in de natuur, onbekende rivieren, ecologische woningen en korstmossen. En de column is van Patrick Jansen. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio

Vroege Vogels Radio | 21 december 2025 (Radio 1 NPO)
2025-12-21 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Al zeventig jaar klinkt de natuur op de zondagse radio. In 1955 startte de VARA met het programma ‘Weer of geen weer’ dat later werd opgevolgd door ‘Vroege Vogels’. We blikken terug met mediahistoricus Bert Wijfjes en verslaggever Henny Radstaak. Onbekende uitgestorven soort spitssnuitdolfijn ontdekt in de Westerschelde. Op de Wadden gaat het aantal pups van grijze zeehonden op Griend iedere winter omhoog, kauwen op het dak van Arnhemse Gelredome, kwelwater, Mirasaurus en natuurlijk de fenolijn. En de column is van NIkki Dekker. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio

Oliebol Van Het Jaar-verkiezing 2025
2025-12-27 - 2025-12-31
Greenpeace doet wat nodig is om de aarde én haar bewoners vooruit te helpen, de genomineerden voor de Oliebol van het Jaar deden dat nadrukkelijk niet.
Maar wie heeft de boel het meest lopen verzieken? Jullie nomineerden Wiersma, Yeşilgöz, Wilders, van der Plas en Hermans. Maar er kan er maar 1 de grootste oliebol zijn. Jij kiest: wie wordt de Oliebol van het Jaar?
Links:
Stem nu op de ‘Oliebol van het jaar 2025’

Vroege Vogels Radio | 28 december 2025 (Radio 1 NPO)
2025-12-28 07:00 - 10:00
Vroege Vogels is een live-radioprogramma, tv-programma en online community van BNNVARA over natuur en milieu.
In het radioprogramma wordt het gesproken woord omlijst door licht klassieke muziek en salonmuziek. Het radioprogramma werd in 1978 voor het eerst uitgezonden door de VARA en is een van de langst lopende en best beluisterde radioprogramma’s van de publieke omroep. Het wordt elke zondagmorgen uitgezonden tussen 07:00 en 10:00 op NPO Radio 1. De beginmuziek is een bewerking van Vivaldi’s “Piccolo Concerto in C major” (RV 443).
Elke dag deelt internetfenomeen Malcom Jamin een fascinerende dierenverhaal vanuit een ijskoude sloot in Alkmaar. Hoe kwam het Nationaal Burgerberaad Klimaat tot haar advies voor een duurzamer Nederland? De brileider op Texel is mogelijk meest gespotte vogel in Nederland ooit. De mooiste natuurboeken van het moment en een terugblik op de beste radioreportages van het afgelopen jaar. De column is deze week van Bibi Dumon Tak. Vroege Vogels Radio wordt gepresenteerd door Menno Bentveld vanuit het Groene Huis te Amersfoort.
Links:
Vroege Vogels Radio

Superlist Environment Europe 2026 - publication
2026-01-01 - 2026-01-30
Links:
Superlist Environment Europe 2026
