A3veen.nl

In de geschiedenis
2026-01-15, 2026-01-16, 2026-01-17, 2026-01-18, 2026-01-19, 2026-01-20, 2026-01-21, 2026-01-22 and 13 more dates
Links:
Wikipedia

Wikipediadag 2026
2026-01-15
15 januari is Wikipediadag, een feestdag van de Wikipediagemeenschap ter herdenking van de oprichting van Wikipedia als onafhankelijk project op 15 januari 2001.
De naam Wikipedia is een samentrekking van wiki, dat in het Hawaïaans snel betekent, en het Engelse woord encyclopedia. Een bewerker van Wikipedia wordt een Wikipediaan genoemd, als groep wordt gesproken over de Wikipediagemeenschap (Engels: Wikipedia community). Het Engelse woord Wikipedian staat sinds augustus 2012 in het Oxford English Dictionary. Wikipedia is een meertalige internetencyclopedie, die door vrijwillige schrijvers wordt geschreven. Wikipedia wordt gepubliceerd onder een vrije licentie, waardoor de inhoud elders (mits voorzien van bronvermelding) te gebruiken is. De website is eigendom van de Amerikaanse Wikimedia Foundation. Het is het oudste en bekendste project van deze organisatie. De Engelstalige uitgave van Wikipedia is de oudste editie van deze online encyclopedie. Wikipedia is in 2001 opgezet in de vorm van een wiki, zodat elke inhoudelijke pagina in beginsel door iedere bezoeker bewerkt kan worden. Voor Wikipedia is een apart computerprogramma ontworpen. Deze software, MediaWiki, is opensourcesoftware die ook gebruikt wordt door de andere projecten van de Wikimedia Foundation en door vele andere projecten en bedrijven. De Europese Verordening digitale diensten beschouwt Wikipedia als een zeer groot onlineplatform, en legt bijhorende verplichtingen op.
Links:
Wikipedia bestaat 25 jaar, maar encyclopedie voelt druk van AI
Celebrate Wikipedia’s 25th Birthday

Stertelling 2026
2026-01-16 - 2026-02-27
✨Doe jij mee? Ga sterren tellen voor de wetenschap.
Door samen te tellen hoeveel sterren we kunnen zien, meten we waar in Nederland het nog écht donker is.🌌 De opdracht is simpel: ga naar buiten, laat je ogen even een kwartiertje aan het donker wennen en tel vervolgens de sterren binnen het sterrenbeeld Orion. Je kunt ervoor kiezen om één avond mee te meten of iedere avond gedurende de meetactie, elke meting is de moeite waard! 🕗Tellen kan in 2026 van 16 t/m 28 januari en 15 t/m 27 februari, iedere avond vanaf 20:00. De meetactie vindt plaats in twee periodes waarin de maan zich onder de horizon bevindt. Op die manier zie je namelijk de meeste sterren. Bij volle maan, slecht weer of een bewolkte hemel is het erg moeilijk om sterren te tellen, het is dus hopen op goed weer. In de handleiding leer je welke sterren je moet tellen en hoe je de meting uitvoert. Je kunt er voor kiezen om één avond mee te meten of iedere avond gedurende de meetactie, elke meting is de moeite waard. Via het telformulier kun jij je metingen kan doorgeven, en er is de Sterrentelkaart, waar je je eigen en andermans metingen kunt zien. De Sterrentelkaart is mogelijk gemaakt door Geodienst, Centrum voor Informatie Technologie, Rijksuniversiteit Groningen.
Links:
Stertelling
Help jij mee sterren tellen? Nacht wordt steeds lichter en dat is een slecht teken

Record phenological responses to climate change in three sympatric penguin species - publication
2026-01-19
In seasonally breeding organisms, the timing of breeding (phenology) is a critical aspect of a species’ realised niche that reflects adaptations to match ecological and environmental conditions for successful reproduction.
The timing of breeding is an important aspect of any species’ realised niche, reflecting adaptations to synchronise with food supplies, dilute predation, avoid competition and exploit seasonal fluctuations in resources. Breeding phenology is typically studied either through long-term monitoring of focal populations (limiting the strength of inferences about species-wide traits and trends) or, when conducted at a landscape level, using remotely visible traits (restricting most studies to plants). For the first time, this study demonstrates landscape-scale measurement of vertebrate breeding phenology using a network of 77 time-lapse cameras to monitor three sympatric penguin species across 37 colonies in the Antarctic Peninsula and Sub-Antarctic islands. Camera temperature loggers showed penguin colony locations are warming up four times faster (0.3°C/year) than the continental average (0.07°C/year), already the second fastest-warming area in the world. We analysed the start of the breeding season of Adélie, Chinstrap and Gentoo penguins at a sub-continental scale between 2012 and 2022. The phenology of all three species advanced at record rates (10.2 ± 2, 10.4 ± 1.5 and 13 ± 4 days/decade, respectively). Different demographic trends as well as intra- and inter-species differences in response to environmental change suggest niche-based response differences between species. Phenological advances are causing niche separation to reduce. In this context, the Gentoo penguins’ generalist and resident nature seems better suited to compete for space and resources than krill-specialist Chinstraps and ice-specialist Adélies. Synthesis: A decade of observation of the three pygoscelid penguins shows they are advancing their settlement phenology at record speeds in relation to climate change across the Antarctic Peninsula. These changes are species-dependent, reflecting different vulnerabilities and opportunities depending on their niche and life-history traits. In the long term, the trend towards earlier settlement risks increasing inter-species competition, causing trophic and temporal mismatch, and reshaping community assemblages.
Links:
Pinguïns aan de rand van de Zuidpool broeden steeds eerder

Dag van het Handschrift / Handwriting Day 2026
2026-01-23
In 1977 werd de Dag van het Handschrift voor het eerst in Amerika in gevierd, de initiatiefnemer was de Writings Instrument Manufacturers Association.
Het motief voor een “National Handwriting Day” was louter commercieel. Zij wilde met deze dag het gebruik van pennen, potloden en schrijfpapier promoten. Later transformeerde de dag van nationaal naar internationaal. Het Platform Handschriftontwikkeling organiseert rond de Dag van het Handschrift de Week van het Handschrift. Waarom nu specifiek op 23 januari de Dag van het Handschrift wordt gevierd c.q. herdacht is ter herinnering aan de geboortedatum van John Hancock, een belangrijk Amerikaans staatsman. Hancock was de voorzitter van het Continental Congress dat de Onafhankelijkheidsverklaring aannam, en hij was de eerste die de Onafhankelijkheidsverklaring op 4 juli 1776 ondertekende.
De snelgroeiende digitale maatschappij zorgt ervoor dat schrijven met de hand aan het “uitsterven” is. Baby’s spelen bij wijze van spreken niet meer met een rammelaar maar met een tablet of smartphone, ze swipen en tikken er in de wieg al lustig op los. Zal uiteindelijk het handschrift het onderspit gaan delven in de digitale wereld? Wordt typen op toetsenborden en tikken op schermen de “geschreven” communicatievormen? Daar gaat het wel steeds meer op lijken want zelfs het krabbelen van een handtekening is zeldzamer geworden omdat men liever de chip-pin- en creditcards gebruikt. Staat de “hand” in “handschrift” onder druk? Maakt het toetsenbord of beeldscherm schrijven met de hand overbodig? Het antwoord daarop is nee. Het leren schrijven heeft meer om het lijf dan alleen leren mooi te schrijven, de nadruk ligt vooral op léésbaar schrijven. Er wordt zelfs door enkele wetenschappers aangegeven dat de verminderde aandacht voor het schrijven een toename laat zien in het aantal gevallen van kinderen met dyslexie.
‘Handschrift is niet raar, maar heel bijzonder!’, zou een een uitspraak van juffrouw Ank van de Luizenmoeder kunnen zijn. Eigenlijk is heel bijzonder dat schrijven met de hand als raar gezien wordt. Het leren schrijven biedt een aantal voordelen, het is onder andere van groot belang voor de ontwikkeling van de hersenen van een kind. Het leren schrijven is goed voor de ontwikkeling van de fijne motoriek. Het is zelfs onmisbaar voor het leren lezen en spellen. Niet alleen voor kinderen is het belangrijk maar ook voor volwassen. Door te blijven schrijven stimuleer je de samenwerking van de linker- en rechter hersenhelft. Een soort hersengymnastiek. Klassenpost is een unieke campagne; landelijk klimmen leerlingen van het primair en voortgezet onderwijs in de pen om elkaar een handgeschreven brief te sturen. Deze week ontvangen de leerlingen vanuit heel Nederland een met de hand geschreven brief van iemand die in dezelfde groep zit en ongeveer dezelfde leeftijd heeft maar in een andere stad woont. Kunnen de kinderen ook meteen nog hun topografische kennis testen. Twee vliegen in één klap.
Links:
Handwriting Day

#EducationDay World Day of Education / Dag van het Onderwijs 2026
2026-01-24
The right to education is enshrined in article 26 of the Universal Declaration of Human Rights. The declaration calls for free and compulsory elementary education.
The Convention on the Rights of the Child, adopted in 1989, goes further to stipulate that countries shall make higher education accessible to all. When it adopted the 2030 Agenda for Sustainable Development in September 2015, the international community recognized that education is essential for the success of all 17 of its goals. Sustainable Development Goal 4, in particular, aims to “ensure inclusive and equitable quality education and promote lifelong learning opportunities for all” by 2030. Education offers children a ladder out of poverty and a path to a promising future. But about 265 million children and adolescents around the world do not have the opportunity to enter or complete school; 617 million children and adolescents cannot read and do basic math; less than 40% of girls in sub-Saharan Africa complete lower secondary school and some four million children and youth refugees are out of school. Their right to education is being violated and it is unacceptable. Without inclusive and equitable quality education and lifelong opportunities for all, countries will not succeed in achieving gender equality and breaking the cycle of poverty that is leaving millions of children, youth and adults behind.
Links:
International Day of Education
How you can join the International Day of Education 2026
Global Education Cooperation Mechanism #Education2030

Het Grote Vogelweekend 2026
2026-01-24 - 2026-01-25 | Vlaanderen, Vlaanderen, België
Doe op 24 en 25 januari 2026 mee aan Het Grote Vogelweekend en help de vogels en de wetenschap vooruit!
Het Grote Vogelweekend is het grootste tuinvogelonderzoek in Vlaanderen. Door elk jaar met z’n allen te tellen, krijgen we zicht op hoe vogels tuinen gebruiken en welke soorten vooruit- of achteruitgaan. En jij beleeft een moment van pure natuur en ontspanning. Al wat je nodig hebt is een kwartier tijd en pen en papier. Of print op voorhand het voorbeeldtellijstje af. Niet zeker hoe je moet tellen? Bekijk in één minuut hoe het werkt.
Links:
Het Grote Vogelweekend
Tuinvogeltelling NL

Op zoek naar een nieuwe wereldorde - lezing
2026-01-27 19:30 - 21:00 (Europe/Amsterdam) | Universiteit Twente, Veltmaat 5, Enschede, Netherlands
De ontwikkelingen op het wereldtoneel buitelen over elkaar heen. Amerika komt met een nieuwe veiligheidsstrategie en heeft een oogje op Groenland. Rusland gaat door met landjepik in Oekraïne en China aast op de Zuid-Chinese zee.
Valt de naoorlogse wereldorde uit elkaar? Arend Jan Boekestijn, associate professor Geopolitics (UU), laat zijn licht schijnen over de internationale politiek. Boekestijn presenteert de BNR-podcast Boekestijn en De Wijk over geopolitieke veranderingen. Tevens is hij politiek commentator bij Dit is de dag op NPO Radio 1 en maakt hij samen met Tim de Wit de podcast Europa draait door.
Links:
Op zoek naar een nieuwe wereldorde

Tuinvogeltelling 2026
2026-01-30 - 2026-02-01 | Nederland, Nederland
De Tuinvogeltelling is een burgerwetenschapsproject in Nederland, georganiseerd door Vogelbescherming en Sovon Vogelonderzoek Nederland.
De Tuinvogeltelling levert een momentopname van de aantallen vogels die in Nederlandse tuinen aanwezig zijn. Deze gegevens worden gecombineerd met de gegevens van andere tellingen. Zo wordt bijgehouden hoe de vogels in onze tuinen zich ontwikkelen, en kunnen ze beter geholpen en beschermd worden.
Links:
Tuinvogeltelling – Sovon
Tuinvogeltelling – Vogelbescherming
De resultaten
Het Grote Vogelweekend 2026 VL

Mollentelling 2026
2026-02-06 - 2026-02-08
Tijdens de jaarlijkse Mollentelling roepen de Zoogdiervereniging, Vroege Vogels, Waarneming.nl en Tuintelling op om in het telweekend in februari op zoek te gaan naar molshopen en je waarnemingen door te geven.
Meedoen aan de Mollentelling kan op verschillende manieren. Waarnemingen van mollen of mollensporen, zoals molshopen, kun je doorgeven via het speciale mollenmeldpunt of in de tuin via de Tuintelling. Ook via Telmee.nl kun je jouw waarneming doorgeven. Het belangrijkste is om de locatie, datum en type waarneming (molshoop, levende of dode mol) door te geven. Sta je bij een veld met veel molshopen? Maak dan een schatting van het aantal molshopen en voer dit getal bij het mollenmeldpunt in bij ‘Aantal individuen’. De verzamelde data wordt opgenomen in de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF).
Links:
Mollentelling 2026
Molshopen houden de gemoederen bezig: een record aantal deelnemers aan de Mollentelling
