A3veen.nl

Manifest tegen de uitverkoop van wetenschap
2020-05-29 - 2025-12-31
Foodwatch roept op het manifest ‘Stop de uitverkoop van wetenschap!’ massaal te ondertekenen.
Via het manifest wordt bijgedragen aan het debat over de uitverkoop van wetenschap, maar Foodwatch hoopt dat het niet alleen bij woorden blijft. Het manifest stelt daarom acties voor om de uitverkoop van voedingswetenschap tegen te gaan. Dit zijn natuurlijk niet de enige mogelijke acties om onafhankelijke voedingswetenschap te waarborgen. Door concrete maatregelen voor te stellen, hopen we dat de verschillende spelers zich geroepen voelen om actie te ondernemen.
Links:
Manifest ‘Stop de uitverkoop van wetenschap!

Wageningse voedingswetenschappers overschrijden gedragscode : Transparantie over nevenfuncties – publicatie
Verkenning Wetenschappelijke Integriteit
Vertrouwen in wetenschap licht gestegen

2024 Breakthrough Prize Ceremony “Oscars of Science” (TV YouTube live stream)
2024-04-13 20:00 - 23:59 (Europe/Amsterdam) | Los Angeles, Los Angeles, Nederland
The Breakthrough Prizes are a set of international awards bestowed in three categories by the Breakthrough Prize Board in recognition of scientific advances, the awards are part of several “Breakthrough” initiatives founded and funded by Yuri Milner and his wife Julia Milner, along with Breakthrough Initiatives and Breakthrough Junior Challenge.

Breakthrough Prize in Mathematics
Breakthrough Prize in Fundamental Physics
Breakthrough Prize in Life Sciences

The Breakthrough Prizes were founded by Sergey Brin, Priscilla Chan and Mark Zuckerberg, Yuri and Julia Milner, and Anne Wojcicki. The Prizes have been sponsored by the personal foundations established by Sergey Brin, Priscilla Chan and Mark Zuckerberg, Ma Huateng, Jack Ma, Yuri and Julia Milner, and Anne Wojcicki. Committees of previous laureates choose the winners from candidates nominated in a process that is online and open to the public. Laureates receive $3 million each in prize money. They attend a televised award ceremony designed to celebrate their achievements and inspire the next generation of scientists. As part of the ceremony schedule, they also engage in a program of lectures and discussions. Those that go on to make fresh discoveries remain eligible for future Breakthrough Prizes.
Links:
Breakthrough Prize

Rapport De Staat van het Onderwijs 2024 - publicatie
2024-04-17
Scholen en opleidingen die de onderwijskwaliteit en basisvaardigheden niet op orde hebben zouden meer voorbeeld moeten nemen aan scholen waar het wel goed gaat, daarvoor pleit de Inspectie van het Onderwijs op basis van de bevindingen in De Staat van het Onderwijs 2024.
De onderlinge verschillen tussen scholen zijn nu te groot. Dat blijkt onder andere uit de mate waarin leerlingen op vergelijkbare scholen de taal- en rekenvaardigheden beheersen en uit de kwaliteitsoordelen van de inspectie over scholen en instellingen. Uit een steekproef van 225 scholen blijkt dat ruim 20% van de scholen in 2023 het inspectieoordeel Onvoldoende kreeg. Tegelijkertijd zijn er ook veel scholen waar het wél lukt, scholen waar de meeste leerlingen de basisvaardigheden beheersen en waar de lerarentekorten klein zijn. De scholen die onvoldoende zijn, moeten ambitieuzer zijn en leren van de andere scholen.
Links:
Grote groep onvoldoende scholen moet leren van scholen waar het goed gaat
Onderwijsinspectie gealarmeerd na steekproef: veel scholen nog altijd niet goed

Woord van het Jaar 2024 - publicatie
2024-12-17
Het Woord van het Jaar verwijst naar een nieuw woord dat met behulp van een verkiezing wordt uitgekozen als het meest kenmerkende of belangrijkste woord dat de gebeurtenissen van een jaar karakteriseert.
De eerste Nederlandse verkiezing voor Woord van het jaar is in 2003 opgezet door Koen Gubbels van vertaalbureau The Language Lab in Amsterdam. De Nederlandse versie werd geïnspireerd door al bestaande Amerikaanse verkiezingen als de Word of the year-verkiezing van de American Dialect Soceity en Merriam-Webster’s Words of the Year. De bedoeling was aan de hand van neologismen of oude woorden die ineens weer in zwang raakten een beeld te geven van gebeurtenissen die hun stempel drukten op een bepaald jaar. De website maakte gebruik van user-generated content, waarbij gebruikers zelf woorden konden nomineren. In juni 2006 besloot de redactie van The Language Lab door financiële en organisatorische redenen de website op te heffen, waarna in 2007 Van Dale in samenwerking met dagblad De Pers en het Genootschap Onze Taal de verkiezing overnamen. Voor die verkiezing werd er een voorselectie werd gemaakt van de genomineerde woorden waaruit door sitebezoekers een favoriet werd gekozen. Sinds de editie van 2010 werden de uitslagen voortaan gescheiden in een Nederlands en in een Vlaams deel, werd de uitslag beperkt tot drie woorden en kon er ook worden gestemd in verschillende categorieën. In 2018 besloot Van Dale om te stoppen met de nevencategorieën en de verkiezing te beperken tot een algemene uitslag van drie woorden. Stemmen kan tot en met maandag 16 december 2024 17:00, je favoriete woord kan worden gekozen uit een shortlist.
Met 46,8% van de stemmen stemmen is in België hangmatbeleggen de winnaar! Hangmatbeleggen gaat de geschiedenis in als hét Woord van het Jaar 2024. Definitie: passief beleggen door te investeren in indexfondsen en trackers.

Links:
Woord van het Jaar 2024 NL
Van Dale trekt de Woord van het Jaar-verkiezing 2024 in Nederland terug
Woord van het Jaar 2024 BE
Van Dale neemt geen verantwoordelijkheid voor eigen keuzes
Wat moet het Kinderwoord van 2024 worden?

Present-day mass loss rates are a precursor for West Antarctic Ice Sheet collapse - publication
2025-01-23
Door de sterke opwarming van de Zuidelijke Oceaan smelten gletsjers aan de rand van het Antarctische continent aan de onderkant snel weg, hierdoor worden de landinwaarts gelegen ijsmassa’s instabiel, en storten uiteindelijk in.
Het verdwijnen van Antarctisch landijs draagt direct bij aan zeespiegelstijging. De studie ‘Present-day mass loss rates are a precursor for West Antarctic Ice Sheet collapse‘ van de Universiteit Utrecht (IMAU) laat zien dat het afbreken van twee Antarctische gletsjers op termijn onvermijdelijk is. Het is al langer bekend dat twee grote gletsjers in West Antarctica, Thwaites en Pine Island, zeer gevoelig zijn voor opwarmend zeewater, en momenteel hard afsmelten. Dit wordt veroorzaakt doordat een groot deel van deze gletsjers beneden het huidige zeeniveau liggen en dus makkelijk in contact komen met opwarmend oceaanwater. Als deze gletsjers zich terugtrekken, komen ze in dieper water terecht, wat ze uiterst gevoelig maakt voor oceaanopwarming. Dat is zorgelijk, omdat beide gletsjers voldoende ijs bevatten om, als ze helemaal zouden wegsmelten, het mondiale zeeniveau met ruim een meter te laten stijgen. De toekomstige veranderingen van de Antarctische IJskap worden bepaald met behulp van computerberekeningen van het afsmelten van ijs, de ijsstromen en sneeuwval op de ijskap. Hierbij vormen de huidige waargenomen ijsdikteveranderingen een van de belangrijkste bronnen van onzekerheid. In de studie wordt een nieuwe techniek toegepast om deze ijsdikteveranderingen op een correcte manier mee te nemen, waarbij men zich met name richt op de twee genoemde klimaatgevoelige gletsjers. Hierdoor kunnen toekomstige ontwikkelingen voor diverse klimaatscenario’s (mate van opwarming) veel nauwkeuriger dan voorheen berekend worden.
Links:
De onvermijdelijkheid van zeespiegelstijging
Unieke metingen bevestigen kwetsbaarheid Thwaites gletsjer

Changing life expectancy in European countries 1990–2021: a subanalysis of causes and risk factors from the Global Burden of Disease Study 2021 - publication
2025-02-18
Life expectancy at birth for both sexes combined, from 1990 to 2021 by country, ordered by 2019 life expectancy, click picture to read
Decades of steady improvements in life expectancy in Europe slowed down from around 2011, well before the COVID-19 pandemic, for reasons which remain disputed.
The writers of the article ‘Changing life expectancy in European countries 1990–2021‘ aimed to assess how changes in risk factors and cause-specific death rates in different European countries related to changes in life expectancy in those countries before and during the COVID-19 pandemic. They used data and methods from the Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study 2021 to compare changes in life expectancy at birth, causes of death, and population exposure to risk factors in 16 European Economic Area countries (Austria, Belgium, Denmark, Finland, France, Germany, Greece, Iceland, Ireland, Italy, Luxembourg, the Netherlands, Norway, Portugal, Spain, and Sweden) and the four UK nations (England, Northern Ireland, Scotland, and Wales) for three time periods: 1990–2011, 2011–19, and 2019–21. Changes in life expectancy and causes of death were estimated with an established life expectancy cause-specific decomposition method, and compared with summary exposure values of risk factors for the major causes of death influencing life expectancy.
Links:
Door ongezonde leefstijl stagneert de levensverwachting, ook in Nederland
MDL Fonds slaat alarm: Zorgwekkende stijging transplantaties door leververvetting – publicatie / Start Leverstijl.nl
Het Nederland van de toekomst: we worden dikker, maar ook ouder

Adapting agriculture to climate catastrophes: the nuclear winter case - publication
2025-05-13
Klik op afbeelding om te lezen
The Doomsday clock, which symbolically measures how close the world is to nuclear war, is currently at 89 seconds until midnight – the closest it’s ever been.
Over the past few years, we’ve also heard two presidents discuss the “nuclear option.” This is all to say that the world is surprisingly close to nuclear war. We’ve just become numb to that reality. But what happens after the nuclear bombs go off? A team led by researchers at Penn State have modelled precisely how various nuclear winter scenarios could affect global production of corn, the most widely planted grain crop in the world. They also recommended preparing ‘agricultural resilience kits’ with seeds for faster-growing varieties better adapted to colder temperatures that could potentially help offset the effects of nuclear winter, as well as natural disasters such as volcanic eruptions. In findings recently published in Environmental Research Letters, the team reported that the level of corn crop decline would vary, depending on the scale of the conflict. A regional nuclear war, which would send about 5.5 tonnes of soot into the atmosphere, could reduce worldwide annual corn production by seven per cent. A large-scale global war, injecting 165 tonnes of soot into the atmosphere, could lead to an 80 per cent drop in annual corn yields. In all, the study simulated six nuclear war scenarios with varying soot injections.
Because of the crop’s global significance, the researchers chose to model corn’s collapse in a nuclear winter to represent the expected fate of agriculture overall, according to study first author Yuning Shi, associate research professor in Penn State’s Department of Plant Science. He noted that an 80 per cent drop in global crop production would have catastrophic consequences, leading to a widespread global food crisis. Even a seven per cent drop in global crop production would have a severe effect on the global food system and economy, likely resulting in increased food insecurity and hunger. The simulations were possible thanks to the Cycles agroecosystem model, created a few years ago by scientists in Penn State’s College of Agricultural Sciences, including lead developer Armen Kemanian, professor of production systems and modelling and corresponding author on this study. Using high-performance computing and considering atmospheric conditions, Cycles enables large-scale, high-resolution, multi-year simulations of crop growth by meticulously tracking the carbon and nitrogen cycles within the soil-plant-atmosphere system.
Links:
Food production plunges in nuclear winter: New study finds

Academische vrijheid in Nederland: reactie op actuele dreigingen - publicatie
2025-05-15
Wetenschappers in Nederland hebben steeds minder ruimte om zelf het onderwerp en de aanpak van hun onderzoek te bepalen, ook de vrijheid om samen te werken met buitenlandse collega’s staat onder druk en vanwege intimidatie trekken onderzoekers zich terug uit het maatschappelijk debat.
Dat staat in het op 15 mei 2025 verschenen rapport ‘Academische vrijheid in Nederland: reactie op actuele dreigingen‘ waarin de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) een aantal actuele bedreigingen van de academische vrijheid analyseert en verschillende partijen oproept om maatregelen te nemen om de academische vrijheid in Nederland beter te beschermen.
Links:
KNAW: Academische vrijheid in Nederland onder druk
Is Nederland bestand tegen de Amerikaanse ontmanteling van de wetenschap? (TV De Balie webcast)
Manifest tegen de uitverkoop van wetenschap

Nieuw evenwicht in het energiesysteem : Kritieke materiaalvraag voor een klimaatneutraal Nederland in 2040 - publicatie
2026-05-19
Schoner en onafhankelijker energiesysteem binnen planetaire grenzen is haalbaar met strategisch beleid.
Met strategische beleidskeuzes kan Nederland haar energie-onafhankelijkheid vergroten en tegelijkertijd het klimaat en cruciale ecosystemen beschermen. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Nieuw evenwicht in het energiesysteem‘ van Copper8, Quintel en Polaris Sustainability in opdracht van Greenpeace Nederland. Het onderzoek laat zien dat een explosieve groei van transitiemetalen, voor onder andere zonnepanelen, windturbines en batterijen, geen gegeven is, maar een keuze. Ten opzichte van de huidige projecties kan de vraag naar transitiemetalen in de periode tot en met 2050 met 42 – 49% worden verlaagd door energiebesparing en innovatie. Mijnbouw in kwetsbare ecosystemen, waaronder de diepzee, is dan niet nodig.
Links:
Nederlandse energietransitie mogelijk met veel minder kritieke mineralen en metalen
